No dobra, zacznijmy od czegoś, co wielu ludzi w ogóle nie ma na radarze, dopóki nie jest za późno: to, kiedy dokładnie rozwiążemy umowę o pracę, potrafi zdecydować o tym, czy odchodząc na emeryturę dostaniemy obok odprawy także nagrodę jubileuszową. Liczy się to, ile miesięcy dzieli nas od kolejnego jubileuszu w dniu, w którym zatrudnienie się kończy. A w budżetówce to akurat różnica liczona w tysiącach złotych, więc serio jest o co się bić.
Z odprawą emerytalną sprawa jest prosta i, w sumie, sprawiedliwa — należy się każdemu, komu stosunek pracy ustaje w związku z przejściem na emeryturę. Podstawą jest art. 92¹ Kodeksu pracy. Przepis mówi, że pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do emerytury, „którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na (…) emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia”. I tu uwaga: to świadczenie jest jednorazowe. Kto raz je pobrał, drugi raz już go nie dostanie… koniec, kropka.
Nagroda jubileuszowa to osobne świadczenie z budżetówki
Z nagrodą jubileuszową jest inaczej, działa na zupełnie innej zasadzie. Kodeks pracy jej nie reguluje, więc nie przysługuje wszystkim — tylko niektórym. Dostają ją pracownicy samorządowi, urzędnicy państwowi, członkowie służby cywilnej, nauczyciele oraz część zatrudnionych w uczelniach publicznych i górnictwie. Jak podaje resort pracy, to świadczenie zależne od stażu, a nalicza się je jako wielokrotność miesięcznego wynagrodzenia po osiągnięciu kolejnego progu.
No i teraz najlepsze: oba świadczenia można pobrać równolegle. Nagroda nie pomniejsza odprawy i odwrotnie — to po prostu dwa niezależne tytuły, nic się tu nie wyklucza. Problem zaczyna się raczej wtedy, gdy do najbliższego jubileuszu brakuje nam kilku miesięcy, a data emerytury wypada wcześniej. I tu zaczyna się kombinowanie z kalendarzem.
Odprawa emerytalna i nagroda jubileuszowa — reguła 12 miesięcy
Tu akurat wchodzi przepis, który dla sfery samorządowej działa trochę jak koło ratunkowe. Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych przewiduje, że jeśli stosunek pracy ustaje w związku z przejściem na emeryturę lub rentę, a do nabycia prawa do nagrody brakuje mniej niż rok — nagrodę wypłaca się od razu. Czyli nie czekamy w nieskończoność.
Przepis brzmi naprawdę jednoznacznie: pracownikowi, „któremu do nabycia prawa do nagrody jubileuszowej brakuje mniej niż 12 miesięcy, licząc od dnia rozwiązania stosunku pracy, nagrodę tę wypłaca się w dniu rozwiązania stosunku pracy”. Czyli, mówiąc po ludzku: osoba, której do jubileuszu brakowało dziesięciu miesięcy, dostaje przy odejściu i odprawę, i nagrodę. Dwa w jednym.
Granicą jest dokładnie te 12 miesięcy i tu trzeba uważać. Brakuje jedenastu — nagroda jest. Brakuje trzynastu — i już, pracownik traci ją bezpowrotnie, bo prawo nabyłby dopiero po ustaniu zatrudnienia. Dlatego kadrowcy radzą, żeby najpierw wyliczyć dzień jubileuszu, a dopiero potem wskazywać datę rozwiązania umowy. Kolejność ma znaczenie.
Sąd Najwyższy w sprawach o jubileuszówki wielokrotnie wskazywał, że przy zbiegu podstaw stosuje się rozwiązanie korzystniejsze dla pracownika — i to jest dobra wiadomość. Podobny mechanizm 12 miesięcy obowiązuje zresztą nauczycieli na gruncie Karty Nauczyciela oraz urzędników państwowych. Tyle że każda grupa ma swój własny akt prawny, więc warunki i tak trzeba sprawdzać u swojego pracodawcy, na wszelki wypadek.
Kolejność czynności ma znaczenie też dla samej odprawy. Świadczenie przysługuje wtedy, gdy istnieje związek między ustaniem zatrudnienia a przejściem na emeryturę — samo osiągnięcie wieku nie wystarczy. I tu kolejna pułapka: kto rozwiąże umowę, pobierze emeryturę, a później wróci do pracy u tego samego pracodawcy, ten odprawy po kolejnym odejściu już nie dostanie.
Więc jeśli planujemy zakończyć karierę w 2026 roku, naprawdę warto porównać datę osiągnięcia stażu jubileuszowego z planowanym dniem rozwiązania umowy. Jak próg się zbliża, lepiej przesunąć to wszystko tak, żeby mieściło się w granicy roku. Szczegóły naliczania reguluje ustawa o pracownikach samorządowych, a stażowe zasady przejścia na świadczenie potwierdza ZUS. Podobne pułapki terminowe opisaliśmy zresztą przy świadczeniach okołoemerytalnych.
A na koniec rzecz czysto praktyczna: wniosek o wypłatę nagrody i odprawy składamy u pracodawcy w dniu ustania stosunku pracy, a podstawą naliczenia jest wynagrodzenie z tego właśnie dnia.
Najczęstsze pytania
Czy przy przejściu na emeryturę przysługuje nagroda jubileuszowa?
Tak, jeśli w dniu rozwiązania umowy brakuje Ci mniej niż 12 miesięcy do nabycia prawa do kolejnej nagrody jubileuszowej. W takiej sytuacji nagrodę wypłaca się w dniu rozwiązania stosunku pracy. Dotyczy to przede wszystkim sfery budżetowej.
Czy można dostać jednocześnie odprawę emerytalną i nagrodę jubileuszową?
Tak, to dwa odrębne świadczenia i nie wykluczają się wzajemnie. Odprawa emerytalna przysługuje w związku z przejściem na emeryturę, a nagroda jubileuszowa zależy od stażu pracy. Przy dobrze dobranej dacie zwolnienia możesz otrzymać oba.
Ile wynosi odprawa emerytalna w 2026 roku?
Z Kodeksu pracy odprawa emerytalna to minimum jednomiesięczne wynagrodzenie. W sferze budżetowej i u wielu pracodawców jest wyższa i rośnie wraz ze stażem, np. do sześciu pensji. Wysokość określają przepisy branżowe lub regulamin.
Kiedy najlepiej rozwiązać umowę, by nie stracić nagrody jubileuszowej?
Najkorzystniej tuż przed osiągnięciem kolejnego jubileuszu, gdy do niego brakuje mniej niż rok. Wtedy nagroda należy się w dniu rozwiązania umowy. Przedwczesne zwolnienie, gdy do jubileuszu zostało więcej niż 12 miesięcy, oznacza utratę świadczenia.
Czy odprawa emerytalna i nagroda jubileuszowa są opodatkowane?
Odprawa emerytalna podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ale jest zwolniona ze składek ZUS. Nagroda jubileuszowa jest wolna od składek ZUS, jeśli przysługuje rzadziej niż co 5 lat, lecz również podlega podatkowi PIT.
Czy odprawę emerytalną można dostać tylko raz?
Tak, odprawa emerytalna przysługuje jednorazowo w całej karierze zawodowej. Jeśli pobierzesz ją u jednego pracodawcy, kolejny już jej nie wypłaci. Dlatego warto świadomie wybrać moment przejścia na emeryturę.