Dziadkowie biorą wnuka pod swój dach, no i okazuje się, że od 1 czerwca 2026 roku dostają na jego utrzymanie nie mniej niż 1075 zł miesięcznie — bo formalnie tworzą rodzinę zastępczą spokrewnioną. I co ważne, ta kwota rośnie niezależnie od świadczenia wychowawczego 800+, które dla dziecka w pieczy zastępczej dorzuca jeszcze ZUS.
Nowe stawki wprowadza obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 25 marca 2026 r. (M.P. 2026 poz. 341). „Na dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej spokrewnionej minimalna kwota wsparcia wyniesie 1075 zł miesięcznie” — podano w dokumencie. A w rodzinie zawodowej, niezawodowej oraz w rodzinnym domu dziecka stawka jest wyższa i sięga 1628 zł.
Resort przy okazji podniósł też wynagrodzenia opiekunów zawodowych. „Waloryzacja miesięcznego wynagrodzenia przysługującego rodzinie zastępczej zawodowej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka wyniesie nie mniej niż 7,3296 proc.” — wynika z obwieszczenia. Tyle że dziadkowie, którzy pełnią funkcję rodziny spokrewnionej, tego wynagrodzenia akurat nie pobierają. Dostają wyłącznie środki na pokrycie kosztów życia wnuka… i tyle.
Kto liczy się jako rodzina spokrewniona
Status rodziny zastępczej spokrewnionej przysługuje najbliższym krewnym dziecka. Ustawa z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej zawęża ten krąg do wstępnych i rodzeństwa. Czyli w praktyce mówimy o babci, dziadku oraz pełnoletnim rodzeństwie.
Dalsi krewni, no na przykład ciotka czy wujek, też mogą przejąć opiekę — tylko że wtedy tworzą rodzinę zastępczą niezawodową. A tam świadczenie startuje już od wyższego pułapu, czyli 1628 zł. I to właśnie to rozróżnienie decyduje o kwocie, którą powiat wypłaca co miesiąc.
Kiedy dziadkowie jako rodzina zastępcza dostają więcej niż samo 800+
Samo pokrewieństwo raczej nie wystarczy, żeby uruchomić świadczenie. Pieczę zastępczą ustanawia sąd. Umieszczenie wnuka u dziadków następuje na podstawie postanowienia sądu rodzinnego, najczęściej po ograniczeniu albo zawieszeniu władzy rodzicielskiej biologicznych rodziców.
I dopiero takie orzeczenie otwiera drogę do świadczeń. Potem opiekun składa wniosek w powiatowym centrum pomocy rodzinie, a ono wydaje zaświadczenie potwierdzające sprawowanie pieczy. Na tej podstawie naliczane jest świadczenie na utrzymanie, a osobno — przez ZUS — świadczenie 800+.
No i do tego dochodzą jeszcze dodatki. Na dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności przysługuje co najmniej 328 zł miesięcznie. Raz w roku rodzina dostaje też 300 zł na wyprawkę szkolną z programu „Dobry Start”. Szczegółowe formy wsparcia opisuje portal Emp@tia.
Przy jednym wnuku, bez dodatkowych orzeczeń, łączna comiesięczna pomoc składa się więc z 1075 zł na utrzymanie oraz 800 zł świadczenia wychowawczego. W sumie to 1875 zł — i to zanim w ogóle doliczymy jednorazowe i okresowe dopłaty.
Świadczenie na utrzymanie jest wolne od podatku i w całości idzie na potrzeby dziecka. Powiat może też pokryć koszty utrzymania lokalu czy remontu, jeśli pod opieką dziadków znajdzie się troje albo więcej dzieci.
Wnioski o te nowe, wyższe kwoty rodziny zastępcze składają w powiatowym centrum pomocy rodzinie właściwym dla miejsca zamieszkania.
Najczęstsze pytania
Ile dostają dziadkowie jako rodzina zastępcza dla wnuka w 2026 roku?
Od 1 czerwca 2026 r. świadczenie na utrzymanie dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej wynosi nie mniej niż 1075 zł miesięcznie. Kwota wynika z obwieszczenia Ministra Rodziny z 25 marca 2026 r. (M.P. 2026 poz. 341).
Czy dziadkowie jako rodzina zastępcza dostają 800 plus na wnuka?
Tak, świadczenie 800+ przysługuje też na dziecko w pieczy zastępczej i jest wypłacane przez ZUS. Dolicza się je niezależnie od świadczenia na utrzymanie 1075 zł, więc obie kwoty się sumują.
Jak ustanowić dziadków rodziną zastępczą dla wnuka?
Rodzinę zastępczą ustanawia sąd rodzinny po złożeniu wniosku i przejściu kwalifikacji w powiatowym centrum pomocy rodzinie (PCPR). Sąd ocenia sytuację dziecka oraz warunki opiekuńcze i mieszkaniowe dziadków.
Czy babcia i dziadek mogą być rodziną zastępczą dla wnuka?
Tak, dziadkowie jako najbliższa rodzina tworzą tzw. rodzinę zastępczą spokrewnioną. To pierwsza branżą pod uwagę forma pieczy, gdy rodzice nie mogą sprawować opieki nad dzieckiem.
Czy świadczenie na utrzymanie wnuka w rodzinie zastępczej jest opodatkowane?
Nie, świadczenia z tytułu pieczy zastępczej są zwolnione z podatku dochodowego i nie wlicza się ich do dochodu przy innych świadczeniach. Dziadkowie otrzymują pełną kwotę bez potrąceń.
Jakie dokumenty są potrzebne, by dziadkowie zostali rodziną zastępczą?
Potrzebny jest wniosek do sądu lub zgłoszenie w PCPR, akty potwierdzające pokrewieństwo, zaświadczenia o stanie zdrowia oraz dokumenty o sytuacji dochodowej i mieszkaniowej. PCPR może wymagać też opinii i odbycia szkolenia.