Od stycznia 2026 mamy nową listę leków refundowanych, a razem z nią dłuższy spis preparatów, które w aptece dostaniemy za 0 zł… ale tylko jeśli należymy do jednej z trzech grup. No bo te leki „do 1 zł”, czyli w sumie darmowe, przysługują seniorom po 65. roku życia, dzieciom i młodzieży do 18 lat oraz kobietom w ciąży. Ministerstwo Zdrowia odświeża ten wykaz mniej więcej co trzy miesiące, więc kolejna wersja weszła w życie 1 kwietnia i obowiązuje do końca czerwca 2026 r.

Całość opiera się na ustawie z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2023 poz. 1733). A sam wykaz darmowych preparatów to część D obwieszczenia refundacyjnego Ministra Zdrowia — czyli nic, co byśmy musieli rozgryzać sami.

Leki refundowane do 1 zł w 2026 – dla kogo działa lista

Zacznijmy od tego, że zasady są takie same i dla seniora, i dla nastolatka. Pacjent musi spełnić trzy warunki naraz. Portal pacjent.gov.pl pisze, że uprawnione są osoby, które „mają ukończone 65 lat lub mają poniżej 18 lat”, lek znajduje się na właściwym wykazie, a pacjent ma „rozpoznane schorzenie, które jest zgodne z zakresem wskazań objętych refundacją”. No i tyle, te trzy rzeczy muszą zagrać razem.

Tyle że samo wsparcie wygląda różnie zależnie od grupy. Dla seniorów dostępnych jest jakieś 3662 bezpłatnych leków, czyli mniej więcej 97 proc. wszystkich preparatów refundowanych w aptece — naprawdę sporo. Dzieci i młodzież mają do dyspozycji 2691 pozycji, czyli w okolicach 70 proc. listy. A kobiety w ciąży? Tu jest osobny wykaz, liczący 397 leków.

Jaka recepta i jaka litera

A teraz rzecz, na której się to wszystko opiera, czyli jeden symbol na recepcie. To on decyduje o tym, czy lek dostaniemy za darmo. W polu „kod uprawnień dodatkowych” lekarz wpisuje odpowiednią literę. Dla seniorów to „S”, dla dzieci i młodzieży „DZ”, a dla kobiet w ciąży „C”. Bez tego oznaczenia apteka po prostu policzy standardową odpłatność refundacyjną — i tyle z darmowego leku.

Receptę z literą „S” albo „DZ” wystawia lekarz podstawowej opieki zdrowotnej z umową z NFZ, lekarz specjalista w ramach ambulatoryjnej opieki zdrowotnej oraz uprawniona pielęgniarka POZ. A jeśli chodzi o ciążę, to kod „C” może wpisać lekarz lub położna z kontraktem z Funduszem, a także inny lekarz — wtedy na podstawie zaświadczenia potwierdzającego ciążę.

Tu jeszcze jedna rzecz: uprawnienie dla przyszłych mam jest ograniczone w czasie. Bezpłatne leki przysługują, jak podaje resort zdrowia, „od momentu stwierdzenia ciąży do 15 dni po planowanej dacie porodu”. Samą ciążę potwierdza ginekolog albo położna podstawowej opieki zdrowotnej… więc bez tej wizyty się nie obejdzie.

W ramach styczniowej aktualizacji Ministerstwo Zdrowia wydało 585 decyzji o kontynuacji refundacji i wprowadziło 24 nowe terapie, w tym 9 onkologicznych i 15 nieonkologicznych. Aktualny wykaz dla każdej z tych trzech grup znajdziemy w Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia oraz na Internetowym Koncie Pacjenta — i tam raczej warto zaglądać, bo lista akurat zmienia się dość regularnie.