No i zacznijmy tak, z życia: znamy kogoś, kto doczekał emerytury, mógłby spokojnie odpocząć, ale… dalej chodzi do roboty? Akurat dla takich osób jest całkiem niezła sprawa. Bo senior, który osiągnął już wiek emerytalny, a mimo to pracuje i wstrzymał pobieranie emerytury, w 2026 roku nie zapłaci podatku dochodowego od przychodów do 85 528 zł rocznie. Taki limit daje ulga dla pracujących seniorów, zapisana w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ta preferencja, którą potocznie nazywamy PIT-0 dla seniora, działa raczej od dawna, bo od 2022 roku, i obejmuje kobiety po ukończeniu 60 lat oraz mężczyzn po ukończeniu 65 lat. Warunek jest w sumie jeden, ale twardy: trzeba podlegać ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia i jednocześnie nie pobierać świadczenia emerytalno-rentowego. Czyli jedno i drugie naraz.

„Ze zwolnienia korzysta podatnik, który mimo nabycia uprawnień nie otrzymuje m.in. emerytury lub renty rodzinnej z ZUS” — wskazuje Ministerstwo Finansów w objaśnieniach dotyczących ulg dla osób aktywnych zawodowo. I tu uwaga… pobranie choćby jednej wypłaty emerytury w danym miesiącu wyłącza prawo do zwolnienia za ten okres. Wystarczy jeden przelew i temat za ten miesiąc się sypie.

Ten limit 85 528 zł obejmuje przychody z kilku źródeł, ale liczone razem. Chodzi o pracę na etacie, umowy zlecenia, zasiłek macierzyński oraz pozarolniczą działalność gospodarczą. No i co ważne — kwota dotyczy sumy przychodów objętych ulgą, a nie każdego tytułu z osobna. Czyli nie tak, że od każdej umowy mamy osobne 85 tysięcy.

Zatem senior, który nie przekroczy tego progu, realnie nie odda fiskusowi nic od tego, co zarobił do tej granicy. Powyżej 85 528 zł rusza opodatkowanie na zasadach ogólnych, ale… dochodzi jeszcze kwota wolna w wysokości 30 000 zł. W praktyce wychodzi mniej więcej tak, że pracujący senior może dostać bez podatku nawet ok. 115 528 zł rocznego przychodu, zanim w ogóle pojawi się ten 12-procentowy PIT.

Krajowa Informacja Skarbowa w wydawanych interpretacjach podkreśla coś, o czym łatwo zapomnieć — samo osiągnięcie wieku emerytalnego nie wystarczy. „Warunkiem zastosowania zwolnienia jest podleganie z tytułu uzyskania tych przychodów ubezpieczeniom społecznym” — przypomina KIS, odwołując się do brzmienia przepisu. No i tyle, sam wiek to za mało.

Ulga obejmuje też kobiety i mężczyzn, którzy wcześniej pobierali emeryturę, a potem ją zawiesili, żeby wrócić do pracy. I tu robi się ciekawie, bo zawieszenie świadczenia w ZUS otwiera drogę do zwolnienia podatkowego za te miesiące, w których pieniądze z organu rentowego po prostu nie wpływają.

Jeśli senior chce skorzystać z preferencji już przy samych wypłatach, to składa pracodawcy oświadczenie o spełnianiu warunków. Płatnik wtedy nie pobiera zaliczki na PIT, aż do momentu przekroczenia limitu. A bez takiego oświadczenia? No to ulgę rozliczamy dopiero w rocznym zeznaniu i odzyskujemy nadpłacony podatek później.

Resort finansów zwraca przy tym uwagę na jedną rzecz, którą warto sobie zapamiętać — zwolnienie nie zwalnia ze składek. „Przychody objęte ulgą podlegają oskładkowaniu w ZUS na ogólnych zasadach” — informuje Ministerstwo Finansów. Czyli senior dalej płaci składki emerytalne, rentowe, chorobowe i zdrowotne, mimo że podatku dochodowego akurat nie ma.

Z preferencji nie skorzystają z kolei osoby pobierające świadczenia, które ustawa wprost wyłącza z prawa do ulgi. Chodzi tu m.in. o emeryturę pomostową, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, a także uposażenia sędziów i prokuratorów w stanie spoczynku. Tych przypadków po prostu ulga nie obejmuje.

Pełne zasady oraz cały katalog wyłączeń opisuje ZUS w materiałach dla płatników i ubezpieczonych — warto tam zajrzeć. Limit 85 528 zł obowiązuje w niezmienionej wysokości od wprowadzenia ulgi w ramach Polskiego Ładu i nie został zwaloryzowany na 2026 rok. Czyli kwota jakoś tam stoi w miejscu od początku.

A jak już chcemy działać, to wniosek o zawieszenie emerytury, ten który otwiera drogę do zwolnienia, senior składa w ZUS na formularzu ERON. Jest dostępny i w placówce, i na Platformie Usług Elektronicznych.