Ponad 437 tysięcy osób w Polsce dostaje co miesiąc mniej, niż wynosi emerytura minimalna — i marcowa waloryzacja o 5,3 procent wcale nie podciągnie tych wypłat do gwarantowanego poziomu. ZUS w swoich tabelkach nazywa to „emeryturami poniżej minimum”, ale w sumie wszyscy mówimy na to po prostu emerytura groszowa. I co roku tych osób jest po prostu więcej.
No i popatrzmy na liczby. Po waloryzacji w marcu 2025 roku takich świadczeń było 437,9 tysiąca. Rok wcześniej — 403,8 tysiąca, czyli przez dwanaście miesięcy zrobił się wzrost o 8,4 procent. Z danych ZUS wychodzi jeszcze coś takiego: 7,9 tysiąca osób dostaje miesięcznie do 100 złotych, a 27,7 tysiąca — do 500 złotych.
A najniższa emerytura wypłacana przez ZUS? Dwa grosze na miesiąc. Serio. Pobierają ją dwie osoby: mieszkanka województwa lubelskiego, za którą odprowadzono składkę za jeden dzień pracy, oraz mieszkaniec Dolnego Śląska z miesięcznym stażem.
Skąd się bierze emerytura groszowa 2026
Żeby to zrozumieć, musimy cofnąć się do tego, jak w ogóle liczy się emeryturę. Mamy system tzw. zdefiniowanej składki, czyli… bierzemy zgromadzony kapitał i dzielimy go przez przewidywaną liczbę miesięcy, które ktoś ma jeszcze przed sobą na emeryturze. Im krótszy staż i im niższe składki, tym mniejsza wypłata. A ten wzór po prostu nie zna żadnej dolnej granicy.
I tu jest haczyk, bo gwarancja emerytury minimalnej działa warunkowo. Zgodnie z ustawą z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dopłatę do minimum dostaje tylko ten, kto osiągnął wiek emerytalny i pokazał wymagany staż. Dla kobiet to 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych, dla mężczyzn — 25 lat. I tyle, bez tego ani rusz.
„Są to osoby, których kapitał emerytalny w momencie przejścia na emeryturę był bardzo niski” — tłumaczy ZUS w komentarzu do struktury świadczeń. Czyli bez wymaganego stażu dopłata się nie należy, nawet jeśli wypłata to dosłownie kilka groszy.
Ile wyniesie minimum po marcowej waloryzacji
Od 1 marca 2026 roku emerytury i renty pójdą w górę o wskaźnik 5,3 procent. Najniższa emerytura podniesie się wtedy z 1878,91 złotego do 1978,49 złotego brutto, czyli o 99,58 złotego.
Ale uwaga, bo waloryzacja procentowa akurat działa na niekorzyść tych z najniższymi świadczeniami. Mnożnik nalicza się od kwoty, którą już dostajesz — więc jak emerytura wynosi grosze, to urośnie o ułamek grosza. I w praktyce dystans do gwarantowanego minimum się powiększa, a nie kurczy… trochę odwrotnie, niż mogłoby się wydawać.
| Świadczenie | Kwota brutto |
|---|---|
| Najniższa emerytura 2025 | 1878,91 zł |
| Najniższa emerytura od marca 2026 | 1978,49 zł |
| Podwyżka | 99,58 zł |
| Wskaźnik waloryzacji | 5,3% |
Jak podwyższyć groszowe świadczenie
Najczęstsza droga to po prostu uzupełnienie brakującego stażu. Jeśli ktoś jest poniżej wymaganego progu, to może doliczyć okresy, które wcześniej jakoś nie trafiły do dokumentacji — pracę za granicą, opiekę nad dzieckiem albo zatrudnienie bez kompletnych zaświadczeń. No i po przekroczeniu granicy 20 albo 25 lat ZUS przelicza wypłatę i uruchamia dopłatę do minimum.
Druga opcja to dalsza praca i opłacanie składek już po osiągnięciu wieku emerytalnego. Każdy dodatkowy okres powiększa kapitał i podnosi świadczenie, mniej więcej tak to działa. Osoby prowadzące działalność mogą też przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego, żeby domknąć te brakujące lata. Podobny problem dotyka zresztą część osób pobierających rentę przeliczaną na emeryturę, bo tam też decyduje udokumentowany staż.
I jeszcze jedno, ważne: emeryci groszowi zachowują prawo do trzynastej i czternastej emerytury, wypłacanych w pełnej wysokości niezależnie od kwoty świadczenia podstawowego. A wniosek o przeliczenie stażu można złożyć w każdej placówce ZUS oraz przez Platformę Usług Elektronicznych.
Najczęstsze pytania
Co to jest emerytura groszowa?
To świadczenie wypłacane przez ZUS w kwocie niższej niż emerytura minimalna. ZUS określa je jako „emerytury poniżej minimum". Powstaje, gdy staż pracy lub odprowadzone składki są zbyt niskie, by zagwarantować ustawowy próg.
Ile wynosi emerytura groszowa w Polsce?
Emerytura groszowa to każda wypłata poniżej minimalnej, więc kwoty są bardzo różne — od kilku groszy do kilkuset złotych. W skrajnych przypadkach świadczenie wynosi mniej niż jeden złoty miesięcznie.
Ile wynosi emerytura groszowa w 2026 roku?
W 2026 roku emeryturą groszową jest każde świadczenie niższe od emerytury minimalnej obowiązującej po marcowej waloryzacji. Waloryzacja procentowa podnosi te kwoty, ale nadal nie podciąga ich do gwarantowanego poziomu minimum.
Najniższa emerytura groszowa w Polsce — ile to?
Rekordowo niskie świadczenia wynoszą zaledwie kilka groszy miesięcznie. Dotyczą osób, które odprowadziły do ZUS pojedyncze, symboliczne składki i nie mają wymaganego stażu.
Dlaczego dostaję emeryturę poniżej minimum?
Najczęstszy powód to zbyt krótki staż pracy — kobiety poniżej 20 lat, mężczyźni poniżej 25 lat składkowych. Bez tego minimalnego stażu ZUS nie gwarantuje emerytury minimalnej, nawet jeśli były odprowadzane składki.
Co z emeryturą groszową — czy można ją podwyższyć?
Tak. Najskuteczniej działa dopracowanie brakującego stażu do wymaganych 20 lub 25 lat, co odblokowuje dopłatę do minimum. Pomaga też doliczenie okresów nieskładkowych i opłacanie składek po osiągnięciu wieku emerytalnego.