Funkcjonariusz, który wszedł do służby jeszcze przed 1 stycznia 2013 roku, ma w sumie nieźle — prawo do świadczenia łapie już po 15 latach, a jego emerytura mundurowa 2026 startuje od 40 procent podstawy wymiaru. No i tak właśnie mówi ustawa z 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, plus jej bliźniaczka, czyli ustawa z 10 grudnia 1993 roku dla żołnierzy zawodowych. „Emerytura wynosi 40% podstawy jej wymiaru za 15 lat służby i wzrasta o 2,6% podstawy wymiaru za każdy dalszy rok” — tak brzmi przepis, który cytuje Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA.
I tu mamy pierwszą zasadniczą różnicę względem ZUS. Bo system mundurowy jest zaopatrzeniowy, nie składkowy — to nie to samo. Funkcjonariusz nie odkłada sobie kapitału na jakimś indywidualnym koncie, a świadczenie liczy się od uposażenia z ostatniego miesiąca służby, razem z dodatkami i nagrodą roczną.
Gorzej mają ci, co wstąpili do służby po 31 grudnia 2012 roku — dla nich obowiązuje twardszy wariant. „Prawo do emerytury żołnierz nabywa po 25 latach służby” — wskazuje resort, a podstawa rośnie według odrębnej siatki. Ale w obu systemach jest ten sam sufit, czyli górna granica… i to się nie zmienia. Emerytura mundurowa nie może przekroczyć 75 procent podstawy wymiaru.
A jak to wygląda w liczbach? No to zobaczmy zestawienie obu reżimów.
| Reżim | Staż minimalny | Stawka bazowa | Przyrost za rok | Limit |
|---|---|---|---|---|
| Służba przed 2013 | 15 lat | 40% podstawy | 2,6% | 75% |
| Służba od 2013 | 25 lat | 60% podstawy | 3% | 75% |
W marcu 2026 roku świadczenia mundurowe złapią tę samą waloryzację, co emerytury z ZUS. Wskaźnik ustalono na 105,3 procent, czyli podwyżka o 5,3 procent. Rząd w ustawie budżetowej zakładał wcześniej 4,88 procent, ale ostateczny odczyt inflacji i płac przesunął go w górę.
Druga różnica wobec ZUS dotyczy tego, kto w ogóle wypłaca te pieniądze. Bo emerytur mundurowych nie obsługuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych — wcale. Świadczenia dla policji, Straży Granicznej, PSP i części służb wypłaca Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA, a żołnierzom — Wojskowe Biuro Emerytalne, które podlega pod MON.
Nad całym tym systemem wisi sobie zapowiedziana zmiana. Ministerstwo Obrony Narodowej szykuje projekt, który skróci wymagany staż do 15 lat także dla części żołnierzy objętych dziś progiem 25 lat, no i pozwoli zaliczać niektóre okresy spoza wojska. „Projekt zakłada powrót do nabywania uprawnień po 15 latach służby” — informuje MON w komunikacie zapowiadającym nowelizację. Rada Ministrów ma przyjąć ten dokument w czwartym kwartale 2026 roku.
Resort od razu zastrzega jedno — nowe zasady raczej nie ruszą wstecz tych świadczeń, które są już wypłacane. Projekt obejmie dwie grupy zawodowe i przewiduje, że służbę w dawnej Służbie Celnej wliczy się do okresów uprawniających do zaopatrzenia. A szczegółowe progi i daty wejścia w życie? No te poznamy dopiero wtedy, jak ustawa trafi do Sejmu.
Najczęstsze pytania
Po ilu latach przysługuje emerytura mundurowa?
Funkcjonariusze przyjęci do służby przed 1 stycznia 2013 r. nabywają prawo do emerytury już po 15 latach służby. Ci, którzy weszli do służby później, muszą mieć co najmniej 25 lat służby i ukończone 55 lat.
Ile wynosi emerytura mundurowa po 15 latach?
Po 15 latach służby emerytura wynosi 40% podstawy wymiaru. Za każdy kolejny rok rośnie o 2,6% podstawy, dzięki czemu świadczenie systematycznie się zwiększa.
Ile procent wynosi emerytura mundurowa po 25 latach?
Po 25 latach służby świadczenie sięga ok. 66% podstawy wymiaru (40% za 15 lat plus 2,6% za każdy z 10 kolejnych lat). Maksymalnie emerytura mundurowa może wynieść 75% podstawy.
Komu przysługuje emerytura mundurowa?
Przysługuje żołnierzom zawodowym oraz funkcjonariuszom służb mundurowych, m.in. Policji, Straży Granicznej, PSP, SOP, ABW i Służby Więziennej. Warunki reguluje ustawa z 18 lutego 1994 r. oraz ustawa z 10 grudnia 1993 r. dla żołnierzy.
Czy można pobierać emeryturę mundurową i z ZUS jednocześnie?
Tak, jeśli po zakończeniu służby pracowałeś cywilnie i opłacałeś składki, możesz nabyć też prawo do emerytury z ZUS. Oba świadczenia mogą być wypłacane jednocześnie, gdy spełnisz odrębne warunki każdego z nich.
Ile można dorobić do emerytury mundurowej?
Limity dorabiania zależą od przeciętnego wynagrodzenia: do 70% świadczenie jest bezpieczne, między 70% a 130% jest zmniejszane, a powyżej 130% zawieszane. Pełnej emerytury mundurowej (75% podstawy) limity te zwykle nie dotyczą.
