Pożyczasz kasę od kogoś z najbliższej rodziny? No to dobra wiadomość — w 2026 roku taka pożyczka dalej jest zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych, tylko musimy spełnić parę warunków. A mianowicie: zgłosić ją do skarbówki na formularzu PCC-3 w ciągu 14 dni i mieć dowód, że pieniądze wpłynęły na konto. Bo widzisz, urzędu w sumie nie obchodzi, po co był przelew. Jego interesuje termin i potwierdzenie wpłaty.

Wszystko opiera się na art. 9 pkt 10 lit. b ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych. Ten przepis obejmuje małżonka, zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, pasierba oraz ojczyma i macochę. Czyli ten najbliższy krąg, który prawo traktuje najłagodniej… bo akurat dla niego limit kwotowy w ogóle nie obowiązuje.

Pożyczka w rodzinie 2026 bez PCC — warunki zwolnienia

Dla najbliższych zwolnienie nie ma żadnej górnej granicy, ale trzyma się dwóch sztywnych warunków i tu nie ma zmiłuj. Po pierwsze — ten, kto bierze pożyczkę, musi złożyć deklarację PCC-3, jak mówi ustawa, „w terminie 14 dni od daty dokonania czynności”. Po drugie, pieniądze mają wpaść na rachunek, a nie tak z ręki do ręki. Fiskus chce mieć udokumentowane, że dostaliśmy je „na rachunek bankowy, albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę”.

Natomiast pożyczka do 36 120 zł od jednej osoby z najbliższej rodziny jest zwolniona w ogóle bez żadnej deklaracji. Dopiero jak kwota jest wyższa, to robi się obowiązek złożenia PCC-3. Ten limit obowiązuje od 1 lipca 2023 r. i liczy się go w okresie pięciu lat.

Stawka 0,5% i karne 20%

Sama pożyczka, jak już nie łapie się na zwolnienie, i tak jest raczej tania. Bo zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy pobiera się „podatek w wysokości 0,5% podstawy opodatkowania, czyli od kwoty pożyczonych pieniędzy”. Przy 50 tysiącach złotych wychodzi nam z tego 250 zł do zapłaty — i to też rozliczamy na druku PCC-3.

A teraz druga strona medalu, bo niezgłoszenie potrafi sporo kosztować. Jeśli ktoś powoła się na umowę pożyczki przed urzędem, a wcześniej jej nie zgłosił, to fiskus sięga po stawkę karną. Wtedy, jak pisze resort finansów, „organ podatkowy wymierzy podatek PCC od takiej umowy pożyczki wg karnej stawki 20%”. Czyli czterdzieści razy więcej niż ta zwykła danina… no, jest się czego bać.

Umowa na piśmie formalnie nie jest do zwolnienia wymagana, ale to ona ratuje nam skórę przy kontroli. Kartka z datą, kwotą i podpisami plus potwierdzenie przelewu na rachunek — i mamy komplet, który urząd akceptuje bez gadania. Mniej więcej ta sama logika rządzi zgłaszaniem darowizny w rodzinie, gdzie też decyduje udokumentowany wpływ na konto i dotrzymanie terminu — ten temat rozwijamy w osobnym poradniku o darowiźnie pieniężnej.

I jeszcze jedno, ważne: te 14 dni liczymy od dnia zawarcia umowy, a nie od daty przelewu. Spóźnisz się o jeden dzień i już zamykasz sobie drogę do zwolnienia dla kwot powyżej limitu. Samą deklarację PCC-3 możemy złożyć papierowo w urzędzie właściwym według miejsca zamieszkania, albo elektronicznie przez e-Urząd Skarbowy.