Od stycznia coś się zmienia i naprawdę warto o tym wiedzieć, zwłaszcza jak właśnie myślimy o nowych okularach. Bo do tej pory było tak, że po zlecenie na refundowane przez NFZ szkła szliśmy do okulisty… i tylko do okulisty. A od 2026 roku już nie musi tak być. Resort zdrowia poszerza krąg osób, które mogą wystawić taki papier — czyli ten dokument, na podstawie którego Fundusz dopłaca nam do soczewek. „Dokument uprawniający do zniżki będą mogli wydawać inni uprawnieni specjaliści, w tym wykwalifikowani optometryści” — tak to akurat ujęto w komunikacie opisującym zmianę.
No i o to mniej więcej chodzi: skrócić tę całą drogę do refundacji, bo wcześniej trzeba było odstać swoje w kolejce do okulisty. Tylko że tu się robi mały zamęt, bo dofinansowanie do okularów 2026 jedzie w sumie na dwóch równoległych torach i strasznie łatwo je pomylić. Jeden idzie przez NFZ i dotyczy głównie dzieci oraz osób z naprawdę dużą wadą wzroku. A drugi to już zupełnie inna bajka — obowiązek pracodawcy wobec tych, co siedzą przy monitorze.
Ile dopłaca NFZ do soczewek dla dzieci
Najlepiej wychodzą na tym pacjenci do 18. roku życia. Dla nich Fundusz finansuje soczewki bez żadnej dopłaty z naszej strony — no, do wysokości limitu — i po nowe szkła można się zgłosić raz na pół roku. Dla dorosłych jest już skromniej, bo standardowy limit refundacji jednej soczewki jest po prostu niski, a wymiana przysługuje zwykle raz na dwa lata. Czyli rzadziej i mniej.
Ile dokładnie dostaniemy, zależy od stopnia wady i od kodu wyrobu medycznego, który przypisano do zlecenia. I tu ważna rzecz: NFZ refunduje wyłącznie same szkła korekcyjne. Oprawki, powłoki antyrefleksyjne, filtry światła niebieskiego czy szkła progresywne ponad limit — to wszystko płacimy już sami, z własnej kieszeni.
| Wada wzroku (dziecko do 18 lat) | Limit NFZ za soczewkę |
|---|---|
| do ±6,00 D, cylinder do ±2,00 Dcyl | 25 zł |
| powyżej ±6,00 D lub cylinder ponad ±2,25 Dcyl | 100 zł |
| od ±10,00 dioptrii | 350 zł (700 zł za parę) |
Dofinansowanie do okularów 2026 dla pracujących przy komputerze
A teraz druga ścieżka, czyli pracownik biurowy. Tu w ogóle nie decyduje NFZ, tylko nasz pracodawca, a podstawą jest rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bhp na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe. Brzmi sztywno, wiem, ale sens jest prosty.
Bo sam przepis mówi to dość jednoznacznie. „Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok, zgodne z zaleceniem lekarza, jeżeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora” — tak stanowi rozporządzenie. Żeby się jednak załapać, musimy pracować przy monitorze przez co najmniej połowę dobowego czasu pracy i mieć zaświadczenie od lekarza medycyny pracy.
No i jeszcze jedna rzecz — od 17 listopada 2023 r. ten obowiązek objął także soczewki kontaktowe oraz pracę przy laptopach i tabletach. Wcześniej chodziło raczej głównie o komputery stacjonarne, więc to spora zmiana.
Kwoty natomiast nie narzuca żadna ustawa, co czasem zaskakuje. Pracodawca określa ją sobie sam w wewnętrznym regulaminie, a zwrot przysługuje zwykle raz na 2–4 lata, czyli mniej więcej w rytmie badań okresowych. W praktyce firmy refundują od 200 do 500 zł za parę. Warto też pamiętać, że taki zwrot nie jest naszym przychodem, więc nie nalicza się od niego ani zaliczki na PIT, ani składek ZUS… co akurat jest miłe.
A jeśli ktoś chce skorzystać z obu ścieżek naraz, to musi je sobie rozdzielić formalnie. Zlecenie z NFZ rozlicza optyk z umową, a fakturę za okulary do komputera przedstawiamy pracodawcy — to dwa osobne papiery. Podobne zasady rozliczeń obowiązują zresztą przy innych świadczeniach z NFZ dla seniorów. Jednego się za to nie da: połączyć dwóch dopłat do tej samej pary szkieł. To raczej nie przejdzie.
Najczęstsze pytania
Komu przysługuje dofinansowanie do okularów z NFZ w 2026?
Refundację z NFZ na soczewki okularowe można uzyskać na podstawie zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne. Przysługuje ona m.in. dzieciom oraz dorosłym z wadą wzroku, a wysokość dopłaty zależy od mocy szkieł.
Kto może wystawić zlecenie na okulary od 2026 roku?
Od 2026 roku zlecenie na refundowane szkła mogą wydawać nie tylko okuliści, ale też inni uprawnieni specjaliści, w tym wykwalifikowani optometryści. Dzięki temu szybciej uzyskasz dokument uprawniający do zniżki.
Ile wynosi dofinansowanie do okularów dla pracujących przy komputerze?
Pracodawca ma obowiązek zapewnić okulary korygujące wzrok pracownikom przy monitorze, jeśli zaleci je lekarz medycyny pracy. Kwotę dofinansowania ustala pracodawca w przepisach wewnętrznych — najczęściej jest to od kilkudziesięciu do kilkuset złotych.
Jakie dofinansowanie do okularów przysługuje dziecku?
Dla dzieci NFZ refunduje soczewki okularowe częściej niż u dorosłych, m.in. ze względu na zmieniającą się wadę wzroku. Dopłatę uzyskasz na podstawie zlecenia, a różnicę w cenie soczewek i oprawek dopłaca się samodzielnie.
Jak uzyskać dofinansowanie do okularów krok po kroku?
Najpierw zbadaj wzrok u uprawnionego specjalisty i odbierz zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne. Następnie zrealizuj je w zakładzie optycznym mającym umowę z NFZ, dopłacając ewentualną różnicę w cenie.
Czy dofinansowanie z NFZ obejmuje soczewki kontaktowe?
NFZ refunduje soczewki kontaktowe tylko w wybranych wskazaniach medycznych, np. przy dużych wadach wzroku czy po operacjach. W pozostałych przypadkach finansuje głównie soczewki okularowe na podstawie zlecenia.