Od początku 2026 roku — a konkretnie od 1 stycznia — świadczenie pielęgnacyjne to 3386 zł na miesiąc, i co ważne: przez cały czas, kiedy je pobieramy, składki emerytalne za opiekuna idą z budżetu państwa. Czyli opiekun, który rzucił pracę, żeby się kimś zająć, sam nic nie zgłasza i nic nie dokłada z własnej kieszeni. „Składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne finansowane są z budżetu państwa” — tak to wynika z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Cały ten mechanizm siedzi w art. 6 ust. 2a–2c tej ustawy. No i składki nalicza się od kwoty świadczenia, którą się dostaje, czyli od tych 3386 zł. Dlatego okres opieki nie jest dla przyszłej emerytury żadną „dziurą” — w sumie wlicza się do stażu ubezpieczeniowego dokładnie tak samo jak normalna praca na etacie.
Składki emerytalne za opiekuna płaci budżet, nie gmina
Pieniądze przekazuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta — czyli ten organ, który akurat wypłaca świadczenie pielęgnacyjne. Ale uwaga: środki na te składki wcale nie idą z budżetu gminy. Gmina jest tu raczej tylko takim pośrednikiem, a tak naprawdę źródłem pieniędzy zostaje budżet centralny.
Warunek jest właściwie jeden. Składki idą za opiekuna tylko wtedy, kiedy on sam nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu z innego tytułu. „Składek nie opłaca się, jeżeli osoba pobierająca świadczenie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom z innego tytułu” — tak zastrzega ustawa. Czyli jeśli ktoś sobie dorabia na umowie o pracę, to tytuł ubezpieczenia ma już z tego etatu… i wtedy budżet nic nie dopłaca.
Ile lat liczą się składki — 20 albo 25
I tu wchodzi limit, o którym wielu opiekunów po prostu nie wie. Bo państwo nie płaci tych składek w nieskończoność. Robi to do momentu, w którym opiekun uzbiera staż wystarczający do minimalnej emerytury — i tyle.
Ustawa rozróżnia przy tym kobiety i mężczyzn. Składki płacone są „przez okres niezbędny do uzyskania 20-letniego okresu ubezpieczenia w przypadku kobiety oraz 25-letniego w przypadku mężczyzny”. No i jak już się ten próg osiągnie, to finansowanie z budżetu się kończy — chociaż samo świadczenie pielęgnacyjne dalej przysługuje, to akurat zostaje.
ZUS czy KRUS — gdzie trafiają składki rolnika
Standardowo składki lecą do ZUS. Ale inaczej robi się sprawa, kiedy opiekunem zostaje rolnik, jego małżonek albo domownik, który do tej pory był ubezpieczony w KRUS.
Taka osoba, jak już dostanie świadczenie, zostaje wyłączona z ubezpieczenia społecznego rolników. I wtedy może sobie wybrać, gdzie chce zbierać ten staż. „Rolnik, małżonek rolnika lub domownik (…) może w ciągu 30 dni od dnia wydania decyzji przyznającej świadczenie złożyć wniosek o objęcie ubezpieczeniem emerytalno-rentowym” — informuje KRUS. I tu uwaga: ten termin jest nieprzywracalny, raz przepadnie i już.
Jak złożymy taki wniosek, to składki trafią do KRUS, a nie do ZUS. I w tym wariancie też pokrywa je budżet państwa, za pośrednictwem wójta czy burmistrza. „Składki opłaca się do czasu uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego” — podaje resort rodziny w komunikacie dla rolników-opiekunów.
Wybór między ZUS a KRUS ma raczej realne skutki przy ustalaniu prawa do emerytury, więc nie ma co tego machać ręką. Decyzję trzeba podjąć szybko, bo po tych 30 dniach od wydania decyzji o świadczeniu okno się po prostu zamyka. Szczegółowe zasady naliczania składek publikuje ZUS, a sprawy ubezpieczenia rolników — Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. A więcej o samych warunkach świadczenia pielęgnacyjnego po zmianach od 2024 roku piszemy w osobnym poradniku dla opiekunów.
Wniosek o objęcie ubezpieczeniem w KRUS przyjmuje placówka terenowa Kasy, ta właściwa dla miejsca zamieszkania opiekuna.
Najczęstsze pytania
Kto płaci składki emerytalne przy świadczeniu pielęgnacyjnym?
Składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za opiekuna pobierającego świadczenie pielęgnacyjne finansuje budżet państwa. Opiekun nie dokłada nic z własnej kieszeni ani nie musi sam ich zgłaszać.
Ile wynosi świadczenie pielęgnacyjne w 2026 roku?
Od 1 stycznia 2026 roku świadczenie pielęgnacyjne wynosi 3386 zł miesięcznie. Kwota jest co roku waloryzowana, więc rośnie wraz ze wzrostem płacy minimalnej.
Przez ile lat budżet państwa opłaca składki za opiekuna?
Składki są opłacane przez cały okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, aż do uzyskania wymaganego stażu emerytalnego (20 lat dla kobiet, 25 lat dla mężczyzn). Po osiągnięciu tego okresu państwo nie ma już obowiązku ich odprowadzania.
Czy okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego liczy się do emerytury?
Tak, jest to okres składkowy, ponieważ za opiekuna odprowadzane są składki emerytalne i rentowe. Dzięki temu czas opieki wlicza się do stażu potrzebnego do przyznania emerytury.
Świadczenie pielęgnacyjne — składki do ZUS czy KRUS?
Składki trafiają do ZUS, a wniosek o ich opłacanie składa organ wypłacający świadczenie (najczęściej gmina lub MOPS). Rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą wybrać kontynuację ubezpieczenia w KRUS zamiast w ZUS.
Czy opiekun musi sam zgłaszać się do ubezpieczenia?
Nie, opiekun nie zgłasza się samodzielnie ani nie składa odrębnych dokumentów do ZUS. Zgłoszenia do ubezpieczenia dokonuje organ wypłacający świadczenie pielęgnacyjne.