Wyobraź sobie taką sytuację: ktoś z mundurowej rodziny odchodzi, a bliscy nagle muszą się odnaleźć w papierach i przepisach, o których nigdy wcześniej nie myśleli. No i tu wchodzi renta rodzinna mundurowa. W 2026 roku dla rodziny zmarłego policjanta, żołnierza czy funkcjonariusza wynosi ona od 85 do 95 procent tego świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu. A ile dokładnie? To zależy od tego, ile osób jest uprawnionych do tej jednej, wspólnej renty. Wypłacają ją zresztą dwa różne organy — Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA dla służb resortu spraw wewnętrznych oraz wojskowe biura emerytalne, akurat dla rodzin żołnierzy zawodowych.

Od czego się to liczy? No i tu wracamy do podstaw. Bierzemy emeryturę albo rentę inwalidzką, jaka należałaby się zmarłemu w dniu śmierci. I od tej kwoty odliczamy procent dla całej rodziny, raczej niezależnie od tego, ilu jest tych uprawnionych. „Renta rodzinna wynosi 85 proc. świadczenia zmarłego dla jednej osoby uprawnionej, 90 proc. dla dwóch osób oraz 95 proc. dla trzech i więcej osób uprawnionych” — wskazuje Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA, powołując się na ustawę z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji i innych służb.

I tu uwaga, bo zasada jest inna niż w tym powszechnym systemie. Jedna renta przypada na całą rodzinę, a nie na każdego z osobna… czyli to się dzieli. Dlatego dwoje dzieci i wdowa nie dostają trzech osobnych świadczeń — dzielą jedno, wyliczone według stawki 95 procent.

A kto w ogóle ma prawo do tej renty? To są konkretnie wskazane osoby, nie każdy z marszu. Przede wszystkim dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz te przysposobione — do ukończenia 16 lat, a jeśli się uczą, to do 25 roku życia. Wdowa albo wdowiec nabywa prawo po osiągnięciu 50 lat, albo i wcześniej, jeśli wychowuje uprawnione dziecko bądź jest niezdolna do pracy. No i w określonych przypadkach świadczenie obejmuje też rodziców zmarłego.

I tu pojawia się różnica między formacjami, bo to akurat nie jest jeden worek. Funkcjonariusze Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Służby Celno-Skarbowej, ABW, CBA i pozostałych służb podlegają tej ustawie z 1994 roku, a wnioski przyjmuje ZER MSWiA. Żołnierze zawodowi są natomiast rozliczani z ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, a renty wypłacają im wojskowe biura emerytalne.

No dobra, a jak to się załatwia w praktyce? Wniosek o rentę rodzinną składamy do właściwego organu emerytalnego. I trzeba do niego dołączyć kilka rzeczy: skrócony odpis aktu zgonu, dokumenty potwierdzające pokrewieństwo oraz — w przypadku uczących się dzieci — zaświadczenie ze szkoły lub uczelni. Potem organ ustala prawo do świadczenia w drodze decyzji.

Od 2026 roku część uprawnionych łączy rentę rodzinną z własnym świadczeniem, a to dzięki tak zwanej rencie wdowiej. „W okresie od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2026 r. wskaźnik wynosi 15 proc., a od 1 stycznia 2027 r. — 25 proc.” — podaje resort rodziny w komunikacie o nowych zasadach. W praktyce oznacza to mniej więcej tyle, że wdowa pobierająca dziś własną emeryturę może dodatkowo dostać 15 procent renty po zmarłym mężu mundurowym.

Co jeszcze warto wiedzieć… Renta rodzinna podlega waloryzacji na tych samych zasadach co emerytury i renty mundurowe. A jeśli ktoś ma wątpliwości co do progów zarobkowych przy dorabianiu, to aktualne kwoty 70 i 130 procent przeciętnego wynagrodzenia znajdzie w komunikatach ZER MSWiA. Ten limit dotyczy głównie dzieci i wdów, które pobierają rentę jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w sumie podobnie jak przy rencie rodzinnej z ZUS.

Na koniec o druku. Wniosek o policyjną rentę rodzinną wybierasz sobie ze strony gov.pl/web/zermswia albo bierzesz w punktach obsługi Zakładu. A samą sprawę organ rozpatruje w ciągu 30 dni od wyjaśnienia tej ostatniej okoliczności, która jest niezbędna do wydania decyzji.