Wiesz co, mało kto o tym myśli, dopóki ząb nie zacznie boleć akurat wtedy, gdy emerytura już się rozeszła. A okazuje się, że senior, który leczy zęby u dentysty z umową z NFZ, nie dopłaca do żadnego rodzaju znieczulenia… no nic, zero. I jeszcze jedno: od 1 stycznia 2026 r. wchodzą nowe przepisy o świadczeniach udzielanych w znieczuleniu ogólnym. To taki kluczowy kawałek koszyka świadczeń gwarantowanych, który osobom po 65. roku życia daje przy okazji prawo do refundowanej protezy raz na pięć lat.

To, co dostajemy za darmo, opisuje rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego. NFZ w poradniku dla pacjentów stawia sprawę bez żadnych haczyków: „Wszystkie rodzaje znieczulenia u dentysty z kontraktem z NFZ są bezpłatne”. I dotyczy to raczej wszystkiego — zwykłego zabiegu zachowawczego, ale i chirurgicznego usunięcia zęba.

Dla seniora i tak najważniejsza zostaje protetyka, bo to tu robią się największe koszty. Fundusz finansuje uzupełnienie braków „przy pomocy ruchomej protezy częściowej — jeden raz na 5 lat” oraz „zaopatrzenie bezzębnej szczęki protezą całkowitą — raz na 5 lat”. A jak proteza się rozregeruje, no to pacjentowi przysługuje też „naprawa protezy ruchomej, z wyciskiem — raz na 2 lata”.

I tu ciekawostka: od 2025 roku katalog poszerzył się o coś, co wcześniej było zarezerwowane wyłącznie dla leczenia prywatnego. Refundacją objęto protezę „o charakterze overdenture opartą na zabezpieczonych korzeniach” — czyli ruchomą protezę całkowitą, górną i dolną, mocowaną na pozostawionych korzeniach zębów. I tu też obowiązuje ten sam cykl pięcioletni.

Ile na tym oszczędzamy? No to zobacz wycenę Funduszu. Projekt zarządzenia Prezesa NFZ ustalił wartość punktową protezy overdenture na 1036 punktów dla łuku górnego i tyle samo dla dolnego, w sumie 2072 punkty. Przy stawce 1,99 zł za punkt, którą podaje Mazowiecki Oddział Wojewódzki NFZ, wykonanie obu protez warte jest ponad 4 tysiące złotych — dokładnie 4123,28 zł, których pacjent nie wykłada z własnej kieszeni.

I uwaga, bo bezpłatne jest też to wszystko, co protezę poprzedza. Dorosłemu raz na pięć lat przysługuje zdjęcie pantomograficzne, a co roku „badanie stomatologiczne wraz z instruktażem higieny jamy ustnej” oraz „usunięcie kamienia nazębnego tzw. skaling”. A plomby z materiału chemoutwardzalnego w zębach przednich i bocznych wchodzą do koszyka niezależnie od wieku — czyli tu akurat metryka nie gra roli.

No i refundacja ma swoje granice, których resort zdrowia trzymał się dalej. Poza koszykiem zostają implanty, korony i mosty porcelanowe oraz protezy stałe. NFZ tłumaczy to po prostu kosztami, a senior, który mimo wszystko chce takiego uzupełnienia, musi za nie zapłacić prywatnie.

Zostaje jeszcze pytanie, gdzie z tej umowy w ogóle skorzystać. Fundusz odsyła do swojej bazy: „Adresy gabinetów stomatologicznych, w których za darmo wyleczysz zęby, znajdziesz w wyszukiwarce Gdzie się leczyć”. Wykaz placówek z kontraktem publikują też oddziały wojewódzkie. I pamiętaj — na zabieg trzeba mieć przy sobie dokument tożsamości z numerem PESEL, bo prawo do świadczeń weryfikuje system eWUŚ.

Gabinet z kontraktem rozlicza zabieg punktami, więc na miejscu nie zobaczysz żadnej faktury — kwotę pokrywa Narodowy Fundusz Zdrowia z umowy zawartej z placówką. Termin na protezę bywa niestety dość odległy, a kolejki Fundusz prowadzi osobno dla protetyki. Aktualny czas oczekiwania w danym województwie znajdziesz w wyszukiwarce kolejek na stronie NFZ.