W okresie zasiłkowym od 1 listopada 2025 do 31 października 2026 zasiłek rodzinny pozostaje na poziomie zamrożonym od 2016 roku, a próg dochodowy uprawniający do świadczenia nadal wynosi 674 zł netto na osobę w rodzinie. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej potwierdza, że do tego dochodu wlicza się także emerytura lub renta osoby prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe. Dla rodzin wielopokoleniowych oznacza to, że świadczenie pobierane na dziecko może zniknąć przez wpływ emerytury babci albo dziadka.

Reguła wynika wprost z ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Artykuł 5 tego aktu stanowi, że „zasiłek rodzinny przysługuje (…), jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł”. Dla rodzin wychowujących dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności próg jest wyższy i wynosi 764,00 zł na osobę. Obie kwoty obowiązują niezmiennie od listopada 2015 roku.

Emerytura dziadków liczy się do dochodu rodziny

Kluczowa dla seniorów jest definicja dochodu z artykułu 3 ustawy. Do dochodu rodziny zalicza się przychody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a emerytury i renty z systemu ubezpieczeń społecznych do tej kategorii należą. W jednym gospodarstwie domowym, w którym mieszkają rodzice z dzieckiem oraz emerytowana babcia, jej świadczenie z ZUS wchodzi do wspólnej puli i podnosi przeciętny dochód na osobę.

Mechanizm działa prosto. Gdy babcia z emeryturą 2800 zł netto dołącza do gospodarstwa, w którym mieszka czworo pozostałych osób, jej dochód rozkłada się na pięcioosobową rodzinę i podbija średnią. Wystarczy, że łączny dochód podzielony przez liczbę członków rodziny przekroczy 674 zł, by gmina odmówiła wypłaty lub obcięła świadczenie.

Resort rodziny zwraca uwagę na jeden istotny wyjątek. Świadczenie wychowawcze 800 plus nie jest wliczane do dochodu branego pod uwagę przy zasiłku rodzinnym. Inaczej traktowana jest jednak emerytura, renta rodzinna czy renta socjalna seniora mieszkającego pod wspólnym dachem.

Kwoty zasiłku rodzinnego zamrożone od 2016 roku

Same stawki świadczenia od dekady stoją w miejscu. W bieżącym okresie zasiłkowym kwota zasiłku zależy wyłącznie od wieku dziecka i nie była rewaloryzowana mimo skokowej inflacji ostatnich lat.

Te wartości obowiązują od 1 listopada 2016 roku. Realna wartość świadczenia spadła więc o kilkadziesiąt procent, bo ceny w tym czasie poszły mocno w górę. Mimo to ustawodawca nie podniósł stawek przy ostatniej weryfikacji kryteriów dochodowych, którą rząd przeprowadza co trzy lata.

Złotówka za złotówkę ratuje część rodzin

Przekroczenie progu nie zawsze oznacza całkowitą utratę świadczenia. Od 2016 roku obowiązuje mechanizm „złotówka za złotówkę”, który łagodzi skutki nieznacznego wyjścia ponad limit. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej tłumaczy zasadę na przykładach opublikowanych na portalu gov.pl.

Według resortu, jeśli rodzina przekroczy kryterium, „łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługuje w wysokości pomniejszonej o kwotę, o którą został przekroczony dochód”. W praktyce przekroczenie progu o 30 zł oznacza zasiłek niższy o te 30 zł, a nie odebranie go w całości. Świadczenie znika dopiero wtedy, gdy ustalona kwota spada poniżej 20 zł.

Dla rodziny z emerytem ta reguła bywa jednak słabą tarczą. Emerytura potrafi przekroczyć próg o setki złotych na osobę, a wtedy mechanizm „złotówka za złotówkę” nie wystarcza i prawo do zasiłku wygasa.

Szykowane podniesienie progu do 823 zł

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiada zmianę zasad ustalania kryteriów. Resort chce, by progi dochodowe przy zasiłku rodzinnym powiązać z limitami z systemu pomocy społecznej, które są aktualizowane częściej.

Po nowelizacji zastosowanie miałyby wyższe kwoty. Od 1 stycznia 2025 roku kryterium dochodowe w pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 1010 zł, a dla osoby w rodzinie 823 zł. To właśnie te wartości mają zastąpić obecne 674 zł i 764 zł, co podniosłoby pułap o blisko 150 zł na osobę.

Wyższy próg objąłby ochroną część rodzin wielopokoleniowych, które dziś wypadają z systemu przez doliczaną emeryturę seniora. Resort nie podał jeszcze daty wejścia w życie nowych przepisów ani okresu zasiłkowego, od którego miałyby obowiązywać.

Na razie wnioski na nowy okres rozpatrywane są według starych zasad. Rodzice, którzy chcą sprawdzić, czy emerytura współmieszkającego seniora nie wypchnęła ich ponad limit, muszą wykazać we wniosku wszystkie dochody za 2024 rok. Szczegółowe progi i katalog dodatków publikuje gov.pl w sekcji świadczeń rodzinnych, a aktualne kwoty na okres 2025/2026 zestawia też serwis PIT.pl.

Podobny problem z doliczanym dochodem pojawia się przy świadczeniu z funduszu alimentacyjnego, gdzie również obowiązuje sztywne kryterium na osobę. Tam emerytura członka rodziny działa dokładnie tak samo jak przy zasiłku rodzinnym.

Tagi: #2026 #emerytura #kryterium dochodowe #świadczenia rodzinne #zasiłek rodzinny