Konto maklerskie dla emeryta? Spokojnie, to żaden wynalazek dla seniorów. To dokładnie ten sam rachunek, na którym akcje kupuje sobie trzydziestolatek, no i z tym samym podatkiem od zysków. A ten podatek wygląda akurat tak: „Od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych (…) podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu” — tak mówi art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

I w sumie ta jedna stawka rozstrzyga o wszystkim, co dzieje się potem. Dlatego jak pytamy „czy warto”, to tak naprawdę zaczynamy nie od giełdy, tylko od tego, gdzie te 19 procent da się legalnie obejść.

Z każdego tysiąca zysku fiskus bierze 190 złotych

Podatek od zysków kapitałowych, ten potocznie zwany podatkiem Belki, działa sobie od 2002 roku i przez cały ten czas… ani drgnął. Dalej 19 procent. I obejmuje zysk ze sprzedaży akcji, dywidendy, odsetki z obligacji, no i z lokat.

Na zwykłym rachunku maklerskim raczej nie ma od niego ucieczki. Sprzedajesz akcje z zyskiem 10 000 zł — i na konto wpada ci 8 100 zł, bo te 1 900 zł zgarnia fiskus. Rozliczamy to raz w roku, na formularzu PIT-38, a dane dostajemy od domu maklerskiego jako PIT-8C.

Ale uwaga, bo to ważne: podatek płacisz dopiero jak sprzedasz papier. Dopóki akcje sobie leżą na rachunku i tylko rosną na wartości, podatek Belki w ogóle nie biegnie. I to jest właśnie pierwsza rzecz, która odróżnia giełdę od lokaty, gdzie bank potrąca daninę od razu, z góry.

Konto maklerskie dla emeryta w formie IKE płaci zero podatku

IKE, czyli Indywidualne Konto Emerytalne, możesz prowadzić właśnie jako rachunek maklerski. Kupujesz na nim te same akcje i obligacje, no tylko że zysk jest zwolniony z tej 19-procentowej daniny. Warunek jest jeden i wynika wprost z ustawy.

„Wypłata następuje (…) po osiągnięciu przez niego wieku 60 lat lub nabyciu uprawnień emerytalnych i ukończeniu 55 roku życia oraz (…) dokonywania wpłat na IKE co najmniej w 5 dowolnych latach kalendarzowych albo dokonania ponad połowy wartości wpłat nie później niż na 5 lat przed dniem złożenia wniosku” — tak to czytamy w ustawie o indywidualnych kontach emerytalnych.

W praktyce wychodzą z tego dwa progi naraz: skończone 60 lat i pięcioletni staż wpłat. Limit rocznej wpłaty na 2026 rok to 28 260 zł. A jak wyciągniesz pieniądze wcześniej? No to IKE dalej działa, tyle że od zysku zapłacisz standardowe 19 procent — czyli tak jak na zwykłym koncie.

IKZE działa raczej podobnie, choć mechanizm ma inny. Wpłatę odliczasz sobie od podstawy PIT już w tym roku, w którym ją zrobiłeś, a przy wypłacie po 65. roku życia płacisz 10 procent zryczałtowanego podatku. Limit na 2026 rok to 11 304 zł, a dla przedsiębiorców 16 956 zł.

Kto kończy 70 lat dziś, ten z IKE skorzysta dopiero za pięć lat

I tu właśnie sporo seniorów się przelicza. Bo sam wiek 60 lat nie wystarczy — ustawa chce jeszcze tych pięciu lat wpłacania. No i emeryt, który otwiera IKE w 2026 roku, mając akurat 70 lat, dopiero w 2031 roku załapie się na zwolnienie z podatku.

Dlatego dla kogoś, kto myśli o inwestowaniu w perspektywie najbliższych dwóch, trzech lat, IKE w sumie traci sens podatkowy. Zostaje wtedy zwykły rachunek maklerski z tą 19-procentową daniną… albo coś bezpieczniejszego, poza giełdą.

Z drugiej strony — pięć lat to przecież nie jest jakaś kosmiczna perspektywa. Sześćdziesięciopięciolatek, który zacznie odkładać teraz, przy odrobinie zdrowia spokojnie dożyje momentu, kiedy całość zysku będzie wolna od podatku. Bo liczy się tu raczej nie wiek startu, tylko to, ile lat te pieniądze realnie popracują.

Akcje potrafią stracić połowę wartości w jednym roku

O tym akurat reklamy domów maklerskich mówią najciszej. Giełda niczego nie gwarantuje. Indeks akcji w słabym roku potrafi zlecieć o kilkadziesiąt procent, a pojedyncza spółka — po prostu zniknąć z parkietu, razem z całym kapitałem.

I dla osoby na emeryturze to ryzyko waży inaczej niż dla trzydziestolatka. Młody ma czas, żeby przeczekać bessę, machnąć ręką. A emeryt, który za rok będzie potrzebował tych pieniędzy na życie, takiego komfortu już nie ma. Mimo to wielu doradców powtarza tę samą zasadę: im krótszy horyzont, tym mniej akcji, a tym więcej instrumentów stałych.

No i stąd ta popularność, jaką wśród seniorów mają obligacje skarbowe dla seniora i fundusze obligacji. Fajerwerków nie dają, ale i nie znikają z dnia na dzień. Natomiast same akcje, kupowane bez planu, pod wpływem „pewnego typu z internetu” — to raczej najprostsza droga do straty oszczędności całego życia.

Rachunek otwiera się w licencjonowanym domu maklerskim, nie u naciągacza

Legalny rachunek maklerski prowadzi tylko firma z licencją Komisji Nadzoru Finansowego. Lista takich podmiotów jest jawna, wisi sobie na stronie nadzoru. Otwarcie konta zajmuje dziś jakieś kilkanaście minut przez internet, a samo prowadzenie rachunku w większości domów maklerskich nic nie kosztuje — opłaty wyskakują dopiero przy transakcjach.

KNF prowadzi też taką publiczną listę ostrzeżeń, na którą trafiają firmy podszywające się pod inwestycje. I zanim ktokolwiek wpłaci choćby złotówkę, w sumie warto nazwę podmiotu sprawdzić na liście ostrzeżeń publicznych KNF. Komisja w swoich komunikatach powtarza w kółko jedno: „obietnica gwarantowanego, wysokiego zysku bez ryzyka to klasyczny schemat oszustwa”.

A po latach zastoju zmienia się akurat i samo prawo. Rząd przygotował Osobiste Konto Inwestycyjne, czyli OKI — rachunek, który ma zwalniać z podatku Belki zyski od aktywów do 100 000 zł, bez sztywnego limitu wieku, no i z pieniędzmi dostępnymi w każdej chwili. Projekt ustawy Rada Ministrów przyjęła 5 maja 2026 roku, a wejście w życie zaplanowano na 1 stycznia 2027 roku.

Autor

Marcin Lemański

Marcin Lemański — redaktor wsypa.pl. Pisze o finansach, emeryturach, świadczeniach i zdrowiu osób 50+. Materiały opiera na oficjalnych źródłach (ZUS, KRUS, NFZ, Ministerstwo Zdrowia, URE) i weryfikuje przed publikacją.

Więcej artykułów autora →

Tagi: #emeryt #gielda 2026 #IKE #konto maklerskie #podatek Belki