Stały zasiłek z pomocy społecznej w 2026 roku wyniesie maksymalnie 1229 zł miesięcznie, a próg dochodowy dla osoby samotnie gospodarującej pozostanie na poziomie 1010 zł. Tak wynika z przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 12 lipca 2024 r. w sprawie kryteriów dochodowych. Kwoty te są zamrożone do najbliższej weryfikacji.
Świadczenie trafia do osób, które z powodu wieku albo całkowitej niezdolności do pracy nie są w stanie zapewnić sobie utrzymania. Ustawa o pomocy społecznej określa to wprost: „Zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej”.
Dla seniora kluczowy jest pierwszy człon tego przepisu. Osiągnięcie wieku emerytalnego — 60 lat dla kobiety i 65 lat dla mężczyzny — traktowane jest przez przepisy jako niezdolność do pracy z powodu wieku. Dlatego senior, który ten wiek przekroczył, nie musi dostarczać do ośrodka pomocy orzeczenia o niezdolności do pracy. Wystarczy dokument potwierdzający datę urodzenia.
Komu przysługuje stały zasiłek z pomocy społecznej
Stały zasiłek z pomocy społecznej nie jest świadczeniem powszechnym. Otrzyma go ten, kto łącznie spełni warunek wieku lub niezdolności do pracy, warunek pełnoletności oraz warunek dochodowy. Zgodnie z przepisami świadczenie nie zależy od stażu pracy ani od wcześniejszego opłacania składek, co odróżnia je od emerytury czy renty z ZUS.
Pierwsza grupa to osoby samotnie gospodarujące. Druga to osoby pozostające w rodzinie, na przykład senior mieszkający z dorosłymi dziećmi. W obu przypadkach decyduje dochód, choć liczony inaczej. Natomiast samo zamieszkiwanie z rodziną nie wyklucza prawa do wsparcia, o ile dochód na osobę nie przekracza ustalonego progu.
Co istotne, zasiłek stały przyznawany jest na czas nieokreślony, jeśli przesłanki mają charakter trwały. W praktyce oznacza to, że senior po przekroczeniu wieku emerytalnego, który nie nabył prawa do emerytury, może pobierać świadczenie bezterminowo, dopóki jego sytuacja dochodowa się nie zmieni.
Pięć warunków i próg 1010 zł
Senior, który chce uzyskać świadczenie, musi spełnić pięć warunków równocześnie. Trzeba być osobą pełnoletnią. Trzeba być niezdolnym do pracy z powodu wieku albo całkowicie niezdolnym do pracy. Dochód nie może przekraczać kryterium ustawowego. Konieczne jest też przypisanie do jednej z dwóch kategorii — osoba samotna albo osoba w rodzinie. Wreszcie świadczenie nie może się zbiegać z rentą socjalną, świadczeniem pielęgnacyjnym czy dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
Najwięcej wątpliwości budzi próg dochodowy. Kryterium dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 1010 zł, a dla osoby w rodzinie 823 zł na osobę. Jednak po reformie, która weszła w życie 1 stycznia 2024 r., ustawodawca dopuścił wyższy pułap dla samych ubiegających się o zasiłek stały. Dochód osoby samotnej może sięgnąć „130 proc. kryterium dochodowego”, czyli 1313 zł, a świadczenie i tak zostanie przyznane.
Ta zmiana ma znaczenie dla seniorów pobierających niskie emerytury. Wcześniej groszowa nadwyżka ponad kryterium odbierała prawo do wsparcia. Mimo to obecnie część osób z emeryturą minimalną lub poniżej niej mieści się w nowym progu i może liczyć na dopłatę z ośrodka pomocy.
Ile wynosi świadczenie w 2026 roku
Wysokość zasiłku to różnica między kryterium dochodowym a faktycznym dochodem osoby. Dla osoby samotnej liczy się różnicę między kryterium 1010 zł a jej dochodem, dla osoby w rodzinie — między kryterium na osobę a dochodem na osobę w rodzinie. Górny limit jest sztywny: świadczenie nie przekroczy 1229 zł miesięcznie.
Przepisy ustalają również dolną granicę. „Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 100 zł miesięcznie” — wskazują regulacje obowiązujące po reformie z 2024 r. Wcześniej minimum wynosiło zaledwie 30 zł, więc seniorzy z dochodem tuż poniżej kryterium otrzymywali symboliczne kwoty.
Zarówno kwota maksymalna, jak i progi dochodowe nie zmienią się w 2026 roku. Weryfikacja kryteriów dochodowych w pomocy społecznej odbywa się co trzy lata, a ostatnia miała miejsce w 2024 roku. Dlatego kolejna korekta stawek możliwa będzie najwcześniej w 2027 roku, o ile rząd nie zdecyduje się na zmianę poza ustawowym terminem.
Gdzie i jak złożyć wniosek
Wniosek o stały zasiłek z pomocy społecznej składa się w ośrodku pomocy społecznej właściwym dla miejsca zamieszkania — najczęściej w MOPS lub GOPS. Postępowanie poprzedza wywiad środowiskowy przeprowadzany przez pracownika socjalnego w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. Pracownik weryfikuje sytuację dochodową, rodzinną i mieszkaniową.
Decyzję wydaje się w formie administracyjnej, a od negatywnego rozstrzygnięcia przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. Szczegółowe zasady dotyczące wsparcia opisuje resort rodziny w serwisie gov.pl, a pełny tekst ustawy o pomocy społecznej dostępny jest w bazie ISAP.
Zgodnie z ustawą zasiłek stały wypłaca się od miesiąca, w którym złożono wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Jeśli osoba spełniała warunki już wcześniej, świadczenie nie obejmie jednak okresu sprzed daty złożenia kompletu papierów.
Marcin Lemański — redaktor wsypa.pl. Pisze o finansach, emeryturach, świadczeniach i zdrowiu osób 50+. Materiały opiera na oficjalnych źródłach (ZUS, KRUS, NFZ, Ministerstwo Zdrowia, URE) i weryfikuje przed publikacją.
Więcej artykułów autora →Tagi: #kryterium dochodowe #MOPS #pomoc społeczna #świadczenia 2026 #zasiłek stały