Wiek? No właśnie, sam w sobie nie wyrzuca nikogo zza kółka — przynajmniej nie w 2026 roku. Często słyszymy, że po sześćdziesiątce coś tam człowiekowi zabierają, a tak naprawdę nic z tych rzeczy. Polski kierowca, który skończył 65, 70 czy nawet 80 lat, jeździ dalej na tych samych zasadach co ktoś dużo młodszy — dopóki jego dokument jest ważny. I tyle. Żaden przepis nie mówi, że po jakiejś granicy wieku uprawnienia same z siebie wygasają.

Punktem odniesienia dla całej tej dyskusji o prawie jazdy seniora w 2026 roku jest unijna dyrektywa 2025/2205 z 22 października 2025 r. Weszła w życie 26 listopada 2025 r. i uchyliła wcześniejszą dyrektywę 2006/126/WE. Państwa członkowskie mają czas, żeby wdrożyć ją do swojego prawa najpóźniej do 26 listopada 2028 r., a same nowe zasady zaczynają obowiązywać od 26 listopada 2029 r. Czyli, w sumie, jeszcze trochę.

Co naprawdę zmienia unijna dyrektywa

Tu musimy uważać, bo łatwo się pomylić. Najważniejsza zmiana dotyczy nie obowiązku, tylko możliwości. Innymi słowy — przesunięto w górę próg wieku, od którego kraje mogą zaostrzyć reżim badań. Mogą, ale nie muszą.

„Nowe przepisy przesunęły wiek kierowców z 50 na 65 lat, kiedy to państwa członkowskie mogą – ale nie są zobowiązane – skrócić ważność prawa jazdy” — podało biuro prasowe Parlamentu Europejskiego. No i to zostawia decyzję każdej stolicy z osobna.

Dyrektywa porządkuje przy okazji okresy ważności samego dokumentu. „Okres ważności administracyjnej praw jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B i BE powinien wynosić 15 lat” — zapisano w akcie 2025/2205. Dla kategorii zawodowych, czyli C i D, termin jest krótszy — wynosi 5 lat. A tam, gdzie prawo jazdy pełni rolę dokumentu tożsamości, kraje mogą skrócić jego ważność do 10 lat.

Furtkę dla najstarszych kierowców opisano całkiem wprost. „Państwa członkowskie będą mogły dla starszych kierowców skrócić ważność prawa jazdy, powiedzmy do 5 lat” — wskazuje analiza dyrektywy. I co to dla nas znaczy w praktyce? Skrócony termin to po prostu częstsza wizyta u lekarza orzecznika, bo każde przedłużenie wymaga aktualnego orzeczenia. Nic więcej, ale i nic mniej.

Polski senior w 2026 roku

Tymczasem u nas, w polskim porządku prawnym, dla kierowcy kategorii B nie zmieniło się akurat nic. Nie ma żadnych cyklicznych badań przypisanych do wieku, nie ma odgórnego skracania uprawnień po przekroczeniu 65 lat. Czyli wracamy do tego, od czego zaczęliśmy — jeździmy normalnie.

„W 2026 roku pomimo licznych dyskusji nie wprowadzono jeszcze obowiązkowych częstszych badań dla wszystkich kierowców 60+ w Polsce” — tak wynika z analiz branżowych dotyczących stanu przepisów. Badanie lekarskie wraca więc tylko wtedy, kiedy dokument trzeba wymienić, bo po prostu upłynął jego termin ważności.

Przy takiej wymianie orzeczenie wystawia lekarz uprawniony do badań kierowców. Sprawdza wzrok, słuch, ciśnienie, tętno, koordynację i czas reakcji, pyta też o leki, które bierzemy na stałe. Cała wizyta trwa raczej kilkanaście minut, a na koniec dostajemy orzeczenie z konkretnym terminem ważności — i to lekarz, a nie urząd, może wpisać krótszy okres, jeśli stan zdrowia tego wymaga. Wniosek o wymianę dokumentu składamy w wydziale komunikacji, a całą procedurę opisuje serwis gov.pl.

Osobna sprawa, osobny harmonogram — chodzi o plastikowe prawa jazdy wydane bezterminowo przed 2013 rokiem. Ich wymiana rozłożona jest na lata 2028–2033 i obejmie miliony dokumentów, niezależnie od tego, ile lat ma posiadacz. Podobny obowiązek wymiany po terminie dotyczy zresztą także praw jazdy wydanych z datą ważności.

Co ciekawe, resort infrastruktury rozważa za to dobrowolne badania profilaktyczne dla kierowców po 70. roku życia, współfinansowane przez NFZ. Miałyby taki charakter edukacyjny, prewencyjny… i nie wpływałyby na samą ważność uprawnień. Parlament Europejski odrzucił zresztą pomysł przymusowego, odgórnego skracania ważności prawa jazdy seniorom — ostateczna decyzja w tej sprawie i tak należy do każdego państwa z osobna, a Polska na razie z tej opcji po prostu nie skorzystała.