Wniosek o emeryturę… złożony akurat w czerwcu potrafił przez lata oznaczać niższą wypłatę niż dokładnie ten sam wniosek wysłany w maju. No i właśnie dlatego pytanie „emerytura czerwcowa co to” wraca do ZUS co wiosnę, kiedy kolejny rocznik szykuje papiery do złożenia. Tyle że od 1 czerwca 2021 r. mamy przepis, który tę pułapkę w większości przypadków rozbraja.
W sumie chodzi o to, jak waloryzowane są składki zapisane na koncie. Przy emeryturze ustalanej od stycznia do maja ZUS doliczał także waloryzacje kwartalne z poprzedniego roku. A w czerwcu? Uwzględniał wyłącznie waloryzację roczną, czyli kapitał wychodził niższy i — w konsekwencji — comiesięczna wypłata też.
Emerytura czerwcowa co to za różnica w wyliczeniu
Ten mechanizm działał na niekorzyść jednego, konkretnego miesiąca. I dlatego doradcy emerytalni przez lata raczej odradzali składanie wniosku akurat w czerwcu, jeśli tylko dało się poczekać do lipca albo wyprzedzić termin w maju.
Zmieniła to ustawa z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis stanowi, że „w przypadku ustalania wysokości emerytury w czerwcu danego roku waloryzację składek przeprowadza się w taki sam sposób jak przy ustalaniu wysokości emerytury w maju danego roku, jeżeli jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego”. I co ważne — ta reguła objęła też osoby, które wiek emerytalny osiągnęły po 31 maja.
Kogo nowy przepis nie objął
No i tu jest haczyk, bo ta naprawa zadziałała tylko w przód. Nie cofnięto jej do osób, które przeszły na emeryturę w czerwcu w latach 2009-2019 — i to akurat ich sprawa wraca do urzędów do dziś.
Rzecznik Praw Obywatelskich od lat domagał się wyrównania tych świadczeń. Resort rodziny w odpowiedzi dla Biura RPO informował, że „trwają prace i analizy” nad rozwiązaniem dla wcześniejszych roczników… i tyle. Dopiero przepisy obowiązujące od 2026 roku przesądziły, że ZUS przeliczy te emerytury z urzędu.
ZUS zapowiedział, że przeliczenie obejmie emerytury przyznane albo ponownie ustalone w czerwcu w latach 2009-2019 i że stanie się to „bez konieczności składania wniosku”. Średnia podwyżka po przeliczeniu sięga ponad 200 zł miesięcznie, mniej więcej w przedziale od około 150 do 300 zł.
Co z czerwcem 2026 roku
Osoba, która składa wniosek w czerwcu 2026 r., jest już objęta tą korzystniejszą zasadą z 2021 roku. Czyli ZUS porównuje wariant majowy i czerwcowy, a potem wybiera ten, który daje wyższe świadczenie. A tymczasem 1 czerwca rusza też coroczna waloryzacja składek na koncie emerytalnym.
Wskaźnik tej waloryzacji w 2026 r. prognozowany jest na jakieś 9,1 proc. Rok wcześniej było to 14,41 proc., więc w sumie tegoroczny przyrost kapitału będzie wyraźnie niższy. Przy kapitale rzędu 500 tys. zł różnica w wyliczonej emeryturze sięga około 167 zł miesięcznie, a przy 700 tys. zł — nawet 350 zł.
Szczegóły zasad ustalania świadczeń publikuje ZUS, a samą zmianę z 2021 roku wprowadziła ustawa dostępna w bazie aktów prawnych Sejmu. Przeliczenie emerytur czerwcowych z lat 2009-2019 ZUS prowadzi automatycznie, no i pierwsze wyrównania trafiają na konta seniorów wraz z bieżącymi wypłatami świadczeń.
Najczęstsze pytania
Emerytura czerwcowa co to znaczy
To emerytura przyznana w czerwcu, który przez lata był niekorzystnym miesiącem do składania wniosku. ZUS uwzględniał wtedy wyłącznie roczną waloryzację składek, pomijając waloryzacje kwartalne z poprzedniego roku, przez co wyliczone świadczenie wypadało niżej niż to przyznane w maju tego samego roku.
Czy emerytura czerwcowa jest wciąż niekorzystna w 2026 roku
Nie — od 1 czerwca 2021 r. ZUS obowiązkowo porównuje wyliczenie metodą majową i czerwcową, a następnie wypłaca wyższe świadczenie. Osoby składające wniosek w czerwcu 2026 r. są już w pełni objęte tą ochroną i nie muszą zmieniać terminu przejścia na emeryturę.
Kto dostanie przeliczenie emerytury czerwcowej
Przeliczenie obejmie osoby, którym emerytura została przyznana lub ponownie ustalona w czerwcu w latach 2009–2019. ZUS przeprowadzi je automatycznie z urzędu — senior nie musi składać żadnego wniosku ani podania.
Ile wynosi podwyżka po przeliczeniu emerytury czerwcowej 2009 2019
Średnia podwyżka po automatycznym przeliczeniu wynosi ponad 200 zł miesięcznie. Kwoty mieszczą się w przedziale od ok. 150 do ok. 300 zł, w zależności od wysokości zgromadzonego kapitału na indywidualnym koncie emerytalnym w ZUS.
Jaki jest wskaźnik waloryzacji składek emerytalnych w 2026 roku
Prognozowany wskaźnik waloryzacji składek na koncie emerytalnym w 2026 r. wynosi ok. 9,1%, wobec 14,41% rok wcześniej. Przy kapitale 500 tys. zł przekłada się to na różnicę w emeryturze rzędu ok. 167 zł miesięcznie, a przy 700 tys. zł — nawet ok. 350 zł miesięcznie.
Od kiedy ZUS zaczął przeliczać emerytury czerwcowe z lat 2009 2019
Podstawę prawną do przeliczenia stworzyły przepisy obowiązujące od 2026 r. ZUS prowadzi przeliczenia automatycznie i dolicza wyrównanie bezpośrednio do bieżących wypłat świadczeń, bez żadnego działania ze strony emeryta.
Źródła
Marcin Lemański — redaktor wsypa.pl. Pisze o finansach, emeryturach, świadczeniach i zdrowiu osób 50+. Materiały opiera na oficjalnych źródłach (ZUS, KRUS, NFZ, Ministerstwo Zdrowia, URE) i weryfikuje przed publikacją.
Więcej artykułów autora →Tagi: #emerytura czerwcowa #emerytury 2026 #przejście na emeryturę #waloryzacja składek #ZUS