Materac dla seniora… kupujemy go zwykle, bo coś już strzyka w krzyżu i w biodrach, no i myślimy, że NFZ jakoś tam dorzuci się do takiego ortopedycznego. A nie dorzuci. Fundusz dopłaca wyłącznie do materaca przeciwodleżynowego, i to tylko przy ściśle określonych wskazaniach medycznych. To rozróżnienie ma realne konsekwencje finansowe, bo ceny modeli ortopedycznych z pianki termoelastycznej czy lateksu sięgają kilku tysięcy złotych, a kupujący ponosi cały koszt sam.
Podstawą jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2017 r. „w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie” (Dz.U. z 2021 r. poz. 704 z późn. zm.). To właśnie w tym wykazie figuruje materac przeciwodleżynowy pod kodem P.117. A materaca ortopedycznego, tego sprzedawanego w salonach jako produkt poprawiający komfort snu, w tym dokumencie po prostu nie ma.
Materac ortopedyczny dla seniora a refundacja — co naprawdę pokrywa NFZ
Pieniądze z Funduszu trafiają do pacjentów leżących, nie do osób, które po prostu źle sypiają. I tu trzeba to sobie jasno powiedzieć. Jak wynika z zasad NFZ, dopłata przysługuje „raz na 3 lata”, a w uzasadnionych przypadkach medycznych nowy sprzęt można dostać wcześniej. Refundacja „obejmuje 70 proc. ceny w granicach limitu finansowania”, a resztę dokłada już kupujący.
Limity są niskie, naprawdę niskie. Dla materaca pneumatycznego o konstrukcji bąbelkowej wynoszą 250 zł, a dla wersji rurowej 400 zł. Przy modelu rurowym oznacza to maksymalną dopłatę 280 zł, czyli 70 proc. z 400 zł… i tyle. A tymczasem dynamiczny materac przeciwodleżynowy z kompresorem kosztuje w handlu zwykle kilkaset złotych więcej niż sam limit.
Kto może dostać zlecenie i na jakich warunkach
Krąg uprawnionych jest wąski, dość mocno zawężony. Refundację dostają pacjenci po urazach rdzenia kręgowego z paraplegią, chorzy z porażeniem czterokończynowym, czyli tetraplegią, no i osoby długotrwale leżące, które wymagają stałego korzystania z wyrobu. Zwykły ból odcinka lędźwiowego ani sztywność bioder nie są tu podstawą — i to akurat zaskakuje wielu seniorów.
Zlecenie wystawia lekarz. Może to być lekarz podstawowej opieki zdrowotnej albo specjalista — neurolog, ortopeda, chirurg, reumatolog lub lekarz rehabilitacji medycznej. Uprawnienie ma też pielęgniarka POZ, która sprawuje opiekę nad pacjentem. Dokument weryfikuje się dziś elektronicznie, a status zlecenia chory sprawdzi sobie na koncie w serwisie pacjent.gov.pl. Szczegółowe limity wyrobów na zlecenie publikuje Narodowy Fundusz Zdrowia.
Co z bólem kręgosłupa, jeśli refundacji nie ma
No to wracamy do punktu wyjścia. Dla seniora, który nie spełnia warunków, zostaje zakup komercyjny i własna decyzja o twardości. Fizjoterapeuci od lat odradzają skrajności. Bardzo twarde podłoże potrafi nasilać ból pleców, a zbyt miękkie nie utrzymuje kręgosłupa w naturalnej linii. Dla osób o przeciętnej masie ciała częściej sprawdza się materac średnio twardy.
Osobom starszym zaleca się raczej modele punktowo elastyczne — lateksowe albo z piankami termoelastycznymi i hybrydowe, czyli łączące piankę ze sprężynami kieszeniowymi. Łatwiej na nich zmienić pozycję i wstać rano z łóżka, co przy zesztywniałych biodrach bywa codziennym problemem. Podobny dylemat mamy zresztą przy doborze łóżka rehabilitacyjnego z dopłatą, gdzie zasady refundacji też odsyłają nas do wykazu z 2017 roku.
Dodatkowe wsparcie bywa dostępne poza systemem Funduszu. O dopłatę do sprzętu można wnioskować w ośrodku pomocy społecznej, a także w PCPR lub MOPS w ramach środków na likwidację barier. Te programy mają jednak własne kryteria dochodowe i — co ważne — nie obejmują materaca kupowanego wyłącznie dla wygody. Wniosek o refundację wyrobu na zlecenie pacjent składa w oddziale NFZ właściwym dla miejsca zamieszkania.
Najczęstsze pytania
Czy NFZ refunduje materac ortopedyczny dla seniora?
Nie — NFZ refunduje wyłącznie materac przeciwodleżynowy (kod P.117) dla pacjentów długotrwale leżących lub z porażeniem kończyn. Materac ortopedyczny sprzedawany w salonach jako produkt poprawiający komfort snu nie figuruje w wykazie wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie i senior ponosi jego koszt w całości.
Ile wynosi dofinansowanie NFZ na materac przeciwodleżynowy?
Refundacja wynosi 70% ceny w granicach limitu finansowania. Limit dla materaca pneumatycznego bąbelkowego to 250 zł, a dla rurowego 400 zł — oznacza to maksymalną dopłatę odpowiednio 175 zł i 280 zł. Rzeczywista cena dynamicznych materaców z kompresorem często przekracza te limity, więc resztę pacjent dopłaca sam.
Kto dostanie refundację materaca przeciwodleżynowego z NFZ?
Refundację otrzymują pacjenci po urazie rdzenia kręgowego z paraplegią, chorzy z porażeniem czterokończynowym (tetraplegią) oraz osoby długotrwale leżące wymagające stałego korzystania z wyrobu. Samo rozpoznanie bólu kręgosłupa czy sztywności bioder nie jest podstawą do przyznania tego świadczenia.
Kto wystawia zlecenie na materac przeciwodleżynowy?
Zlecenie może wystawić lekarz podstawowej opieki zdrowotnej lub specjalista — neurolog, ortopeda, chirurg, reumatolog albo lekarz rehabilitacji medycznej. Uprawnienie posiada również pielęgniarka POZ sprawująca opiekę nad pacjentem. Zlecenie weryfikowane jest elektronicznie, a jego status można sprawdzić na koncie w serwisie pacjent.gov.pl.
Jak często można dostać materac przeciwodleżynowy na zlecenie NFZ?
Zgodnie z zasadami NFZ dofinansowanie na materac przeciwodleżynowy przysługuje raz na 3 lata. W uzasadnionych przypadkach medycznych możliwe jest przyznanie nowego sprzętu przed upływem tego okresu — wymaga to jednak odpowiedniego uzasadnienia przez lekarza.
Jaki materac wybrać przy bólu kręgosłupa i bioder u seniora?
Fizjoterapeuci odradzają skrajności — zarówno bardzo twarde, jak i zbyt miękkie podłoże może nasilać bóle. Dla osób starszych o przeciętnej masie ciała polecane są materace średnio twarde, punktowo elastyczne: lateksowe, z pianki termoelastycznej lub hybrydowe łączące piankę ze sprężynami kieszeniowymi, które ułatwiają zmianę pozycji i wstawanie przy zesztywniałych biodrach.
Źródła
Marcin Lemański — redaktor wsypa.pl. Pisze o finansach, emeryturach, świadczeniach i zdrowiu osób 50+. Materiały opiera na oficjalnych źródłach (ZUS, KRUS, NFZ, Ministerstwo Zdrowia, URE) i weryfikuje przed publikacją.
Więcej artykułów autora →Tagi: #ból kręgosłupa #materac ortopedyczny #materac przeciwodleżynowy #refundacja NFZ #senior