Załóżmy, że ktoś bliski nagle przestaje wstawać z łóżka i nagle musimy ogarnąć temat, o którym wcześniej w sumie nie mieliśmy pojęcia… no i właśnie wtedy wpisujemy w wyszukiwarkę „materac przeciwodleżynowy refundacja”. I tu od razu konkret: od 1 stycznia 2024 r. taki materac figuruje w wykazie NFZ pod kodem S.04.01, który zastąpił wcześniejszy P.117. Refundacja obejmuje 70 procent ceny w granicach limitu, a sam limit dla wyrobu o konstrukcji rurowej to 400 zł. „Udział NFZ: 70 procent” — tę regułę Fundusz powtarza przy obu typach materacy i dodaje, że pozostałe 30 procent płaci pacjent. Czyli maksymalnie do materaca rurowego NFZ dopłaca 280 zł.
I teraz uwaga, bo zmiana kodu to nie była tylko zabawa nazwami. Razem z nią uporządkowano grupy wyrobów wydawanych na zlecenie, a zasady przyznawania materaca opisuje dziś rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie. Ten dokument wprost wymienia, komu sprzęt się należy i jak często.
Komu przysługuje materac na zlecenie
No i tu się trochę zawęża, bo wskazania w przepisach są dość ścisłe. Rozporządzenie wymienia paraplegię, tetraplegię oraz inne trwałe stany chorobowe wymagające leżącego trybu życia i stałego użytkowania wyrobu. Mówiąc bardziej po ludzku: chodzi o pacjentów po urazach rdzenia kręgowego, osoby z porażeniem kończyn i chorych długotrwale unieruchomionych w łóżku.
Fundusz ujmuje to krótko — uprawnieni są pacjenci „narażeni na powstawanie odleżyn”. I dlatego nie decyduje wiek, tylko stan zdrowia i ryzyko. Senior po udarze, który nie wstaje z łóżka, mieści się w tej grupie tak samo jak młodszy pacjent po wypadku.
Refundacja przysługuje raz na 3 lata. W uzasadnionych przypadkach medycznych lekarz może jednak wnioskować o przyznanie wyrobu wcześniej, czyli zanim minie pełny okres użytkowania.
Materac przeciwodleżynowy refundacja — co dokładnie zwraca NFZ
Kwoty zależą od konstrukcji wyrobu, a nie od jego nazwy handlowej — to akurat warto zapamiętać. Dla materaca rurowego limit to 400 zł, a dla materaca bąbelkowego, czyli zmiennociśnieniowego o niższym standardzie, limit wynosi 250 zł. W obu przypadkach Fundusz finansuje 70 procent tej kwoty.
I tu wchodzi rozróżnienie, które gubi naprawdę wielu kupujących. Limit to nie jest cena materaca. To górna granica, od której NFZ liczy swoje 70 procent. Jak sprzęt kosztuje więcej niż limit, to nadwyżkę dopłacamy sami — w całości.
| Typ materaca | Limit (od którego liczy NFZ) | Refundacja NFZ (70%) | Dopłata pacjenta przy cenie = limit |
|---|---|---|---|
| Rurowy | 400 zł | 280 zł | 120 zł |
| Bąbelkowy / zmiennociśnieniowy | 250 zł | 175 zł | 75 zł |
Kto wystawia zlecenie i jak długo jest ważne
Zlecenie wystawia lekarz, ale lista uprawnionych jest szersza, niż większość pacjentów sądzi. Może to zrobić lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, a do tego specjalista: neurolog, ortopeda, chirurg, reumatolog oraz lekarz rehabilitacji medycznej. Uprawnienie ma też pielęgniarka środowiskowa.
I dobra wiadomość — dokument nie traci ważności od ręki. Zlecenie na materac przeciwodleżynowy jest ważne przez 12 miesięcy od daty wystawienia. W tym oknie czasowym trzeba je zrealizować w sklepie medycznym, który ma podpisaną umowę z NFZ.
Sama procedura jest dziś prostsza niż przed cyfryzacją. Zlecenie potwierdza się elektronicznie, więc nie musimy już jeździć do oddziału Funduszu po pieczątkę. Status zlecenia sprawdzimy na koncie pacjenta na pacjent.gov.pl, a zasady refundacji wyrobów medycznych opisuje NFZ. Realizacji dokonujemy tam, gdzie wybieramy sprzęt — punkt rozlicza refundację bezpośrednio z Funduszem.
Rurowy czy zmiennociśnieniowy — czym się różnią
Nazwy bywają mylące, więc lepiej trzymać się funkcji. Materac zmiennociśnieniowy, potocznie bąbelkowy, składa się z licznych komór powietrznych, w których ciśnienie zmienia się cyklicznie. Taki sprzęt traktuje się raczej jako rozwiązanie profilaktyczne, dla osób z umiarkowanym ryzykiem odleżyn. Jest lżejszy i tańszy.
Materac rurowy ma inną budowę i inne przeznaczenie. Składa się z poprzecznych rur wypełnianych powietrzem, lepiej rozkłada nacisk ciała i zapewnia wentylację skóry. No i dlatego sięga się po niego u pacjentów bardziej narażonych albo już leczonych z powodu odleżyn. To wybór typowy dla opieki długoterminowej.
Stąd właśnie bierze się różnica w limicie. Wyższy limit dla materaca rurowego odzwierciedla jego rolę w cięższych przypadkach, a niższy dla bąbelkowego — funkcję głównie zapobiegawczą. A o tym, który typ wpisać w zlecenie, decyduje lekarz na podstawie stanu pacjenta.
I niezależnie od konstrukcji obowiązują te same ramy: dofinansowanie 70 procent w granicach limitu, prawo do wyrobu raz na 3 lata i 12-miesięczna ważność zlecenia. Przy planowaniu domowej opieki nad osobą leżącą podobne reguły działają zresztą przy innych świadczeniach, jak zasiłek pielęgnacyjny, który przyznaje się równolegle do zaopatrzenia w sprzęt.
Co się zmieniło i na co uważać przy zakupie
Po wejściu kodu S.04.01 część sklepów przez jakiś czas posługiwała się jeszcze starym oznaczeniem P.117. Dla nas liczy się jedno: aktualne zlecenie musi być wystawione na obowiązujący kod, bo inaczej punkt nie rozliczy refundacji z Funduszem.
Druga pułapka to ceny w sklepach. Refundacja nie obejmuje materacy piankowych ani modeli oznaczonych przez producenta jako sprzęt poza wykazem NFZ. Zwrot dotyczy wyłącznie wyrobów wpisanych pod kod S.04.01 i rozliczanych według limitu 400 zł albo 250 zł.
Wniosek o refundację realizuje sklep medyczny mający umowę z NFZ, a samo zlecenie wystawi lekarz POZ lub pielęgniarka środowiskowa — bez odsyłania nas do specjalisty.
Najczęstsze pytania
Ile wynosi refundacja NFZ na materac przeciwodleżynowy?
NFZ refunduje 70% ceny w granicach limitu. Dla materaca rurowego limit to 400 zł, więc maksymalny zwrot wynosi 280 zł; dla bąbelkowego (zmiennociśnieniowego) limit to 250 zł, a zwrot — 175 zł. Kwotę przekraczającą limit pacjent dopłaca w całości z własnych środków.
Kto może dostać materac przeciwodleżynowy z NFZ?
Refundacja przysługuje pacjentom narażonym na powstawanie odleżyn: osobom z paraplegią, tetraplegią oraz innymi trwałymi stanami chorobowymi wymagającymi leżącego trybu życia. Decyduje stan zdrowia i ryzyko odleżyn, nie wiek — senior po udarze i młodszy pacjent po urazie rdzenia kręgowego są traktowani tak samo.
Jak często przysługuje refundacja materaca przeciwodleżynowego?
Refundacja przysługuje raz na 3 lata. W uzasadnionych medycznie przypadkach lekarz może wnioskować o przyznanie nowego wyrobu przed upływem pełnego okresu użytkowania.
Jaki lekarz wystawia zlecenie na materac przeciwodleżynowy?
Zlecenie może wystawić lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), a także specjaliści: neurolog, ortopeda, chirurg, reumatolog i lekarz rehabilitacji medycznej. Uprawnienie ma również pielęgniarka środowiskowa, więc nie trzeba szukać specjalisty.
Jak długo ważne jest zlecenie na materac przeciwodleżynowy?
Zlecenie jest ważne przez 12 miesięcy od daty wystawienia. W tym czasie należy je zrealizować w sklepie medycznym posiadającym umowę z NFZ — potwierdzenie odbywa się elektronicznie, bez wizyty w oddziale Funduszu.
Materac rurowy czy zmiennociśnieniowy — który wybrać?
Materac zmiennociśnieniowy (bąbelkowy) stosuje się profilaktycznie przy umiarkowanym ryzyku odleżyn — jest lżejszy i tańszy (limit 250 zł). Materac rurowy przeznaczony jest dla pacjentów z wyższym ryzykiem lub już leczonych z powodu odleżyn, lepiej rozkłada nacisk ciała (limit 400 zł). O wyborze decyduje lekarz na podstawie stanu pacjenta.
Źródła
Marcin Lemański — redaktor wsypa.pl. Pisze o finansach, emeryturach, świadczeniach i zdrowiu osób 50+. Materiały opiera na oficjalnych źródłach (ZUS, KRUS, NFZ, Ministerstwo Zdrowia, URE) i weryfikuje przed publikacją.
Więcej artykułów autora →Tagi: #materac przeciwodleżynowy #odleżyny #opieka długoterminowa #refundacja NFZ #wyroby medyczne