Najniższa emerytura w Polsce od 1 marca 2026 roku wynosi 1978,49 zł brutto, czyli 1800,43 zł na rękę. Tak wynika z komunikatu ZUS o tegorocznej waloryzacji. To o 99,58 zł więcej niż przed podwyżką.

Wskaźnik waloryzacji ustalono na 105,3 proc. „Świadczenia zostaną przeliczone automatycznie, a w sprawie waloryzacji nie trzeba składać żadnego wniosku” — informuje ZUS w komunikacie. Podwyżkę naliczono od wypłat za marzec.

Mimo podwyżki kwota 1800 zł na rękę nie domyka domowych budżetów. Dlatego coraz więcej osób pobierających najniższe świadczenie szuka legalnego sposobu na dorobienie. ZUS przypomina jednak, że nie każdy może zarabiać bez ograniczeń.

Kogo nie dotyczą limity dorabiania do emerytury w 2026 roku?

Kluczowe rozstrzygnięcie wynika z ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Decyduje wiek świadczeniobiorcy.

Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny — 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn — mogą dorabiać bez żadnego limitu. „Bez ograniczeń mogą dorabiać emeryci, którzy ukończyli powszechny wiek emerytalny” — podaje ZUS. Dotyczy to także posiadaczek i posiadaczy najniższego świadczenia.

To pierwszy i najprostszy legalny sposób. Senior po sześćdziesiątce lub sześćdziesiątce piątce podpisuje umowę o pracę albo zlecenie i jego emerytura zostaje nietknięta, niezależnie od zarobków.

Limity uderzają wyłącznie w młodszych świadczeniobiorców. Chodzi głównie o pobierających wcześniejszą emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub rentę rodzinną, którzy nie przekroczyli jeszcze wieku powszechnego.

Ile można dorobić do emerytury od marca 2026 roku?

Dla tej grupy ZUS wyznaczył dwa progi powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem. Pierwszy to bezpieczna granica, drugi — granica zawieszenia.

Bezpieczny limit od 1 marca 2026 r. wynosi 6438,50 zł brutto miesięcznie, czyli 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Do tej kwoty świadczenie wypłacane jest w pełnej wysokości.

Drugi próg to 130 proc. przeciętnej pensji, czyli 11 957,20 zł brutto. „Po przekroczeniu 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłatę emerytury lub renty zawiesza się” — wynika z komunikatu ZUS. Zarobki między oboma progami zmniejszają świadczenie o kwotę przekroczenia.

Co istotne, ZUS ustalił też górny pułap tego zmniejszenia. Od marca 2026 r. potrącenie nie może przekroczyć 989,41 zł dla emerytur i rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, 742,10 zł dla rent z tytułu częściowej niezdolności oraz 841,05 zł dla renty rodzinnej przysługującej jednej osobie.

Te kwoty wzrosną ponownie od czerwca. Limit zawieszenia podniesie się wtedy do 12 431,74 zł brutto.

Jakie przychody nie liczą się do limitu dorabiania?

Tu zaczyna się obszar, w którym nawet wcześniejszy emeryt może legalnie dorobić bez ryzyka. Decyduje art. 104 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Liczy się tylko przychód objęty obowiązkowymi składkami społecznymi.

ZUS precyzuje to wprost. „Na zawieszenie lub zmniejszenie świadczenia wpływa przychód z działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczeń społecznych” — podaje urząd. Reszta dochodów pozostaje poza tym rachunkiem.

Z limitu wypada więc umowa o dzieło zawarta z podmiotem innym niż własny pracodawca. Tego rodzaju kontrakt nie podlega oskładkowaniu, zatem ZUS nie wlicza go do progu 70 proc. To drugi legalny sposób dla osób przed wiekiem powszechnym.

Trzecim jest najem prywatny mieszkania lub lokalu. Przychód z najmu rozliczanego poza działalnością gospodarczą nie jest oskładkowany, więc nie obciąża limitu. Senior może wynajmować i pobierać pełne świadczenie.

Czwarty sposób to dochody kapitałowe. Dywidendy, odsetki czy zyski ze sprzedaży papierów wartościowych nie podlegają składkom emerytalnym i pozostają neutralne dla wysokości świadczenia.

Piąty wariant dotyczy osób, które mimo wszystko pracują na oskładkowanej umowie. Wystarczy utrzymać miesięczny przychód poniżej bezpiecznego progu 6438,50 zł brutto, by emerytura nie została obniżona ani o złotówkę.

Czego pilnuje ZUS przy rozliczeniu dorabiania do emerytury?

Świadczeniobiorca ma obowiązek zawiadomić ZUS o podjęciu zarobkowania i o jego przewidywanej wysokości. Służy do tego oświadczenie składane na początku zatrudnienia.

ZUS rozlicza dorabianie zarówno miesięcznie, jak i rocznie. Urząd przypomina, że pracujący emeryt powinien też dostarczyć zaświadczenie o faktycznym przychodzie za miniony rok. „Płatnik składek ma obowiązek poinformować ZUS o kwocie przychodu osiągniętego przez świadczeniobiorcę” — wskazuje urząd. Na podstawie tych danych ZUS sprawdza, czy w skali roku nie doszło do przekroczenia progów.

Przekroczenie wykryte po fakcie oznacza zwrot nadpłaconego świadczenia. Dlatego osoby pobierające najniższą emeryturę i jednocześnie dorabiające na oskładkowanej umowie powinny śledzić swój miesięczny przychód na bieżąco.

Podobne zasady obejmują renty rodzinne, o czym piszemy szerzej w poradniku o świadczeniach dla seniorów.

Z danych ZUS wynika, że najniższe świadczenie pobierają najczęściej osoby z krótkim stażem składkowym lub przerwami w zatrudnieniu. Dla nich różnica między bezpiecznym dorobieniem a zawieszeniem emerytury bywa kwestią kilkuset złotych miesięcznie. Po marcowej waloryzacji pełna kwota minimalna to 1800,43 zł netto.

Autor

Marcin Lemański

Marcin Lemański — redaktor wsypa.pl. Pisze o finansach, emeryturach, świadczeniach i zdrowiu osób 50+. Materiały opiera na oficjalnych źródłach (ZUS, KRUS, NFZ, Ministerstwo Zdrowia, URE) i weryfikuje przed publikacją.

Więcej artykułów autora →

Tagi: #dorabianie do emerytury #limity ZUS #najniższa emerytura #waloryzacja 2026 #ZUS 2026