Wyobraź sobie, że masz odłożoną gotówkę i akurat zastanawiasz się, gdzie ją wsadzić, żeby nie traciła na wartości. No i wpada nam czerwcowa emisja detalicznych obligacji skarbowych — dziesięcioletnie EDO startują ze stałym kuponem 5,35 proc., a inflacja zeszła w tym czasie do 3,1 proc. „Cena zakupu jest stała i każdego dnia sprzedaży wynosi 100 zł” — podaje Ministerstwo Finansów na obligacjeskarbowe.pl. Oferta obowiązuje od 1 do 30 czerwca 2026 roku.

I to jest w sumie pierwszy raz od dłuższego czasu, kiedy oprocentowanie w pierwszym okresie wyraźnie przebija odczyt inflacji. Dlatego co emisja, to wracamy do tego samego pytania, czyli które papiery realnie chronią nasze pieniądze. A nie jest to takie proste, bo resort wystawia naraz siedem różnych serii… i różnice między nimi sięgają kilku punktów procentowych już na samym starcie.

Obligacje skarbowe które wybrać — co rozstrzyga oprocentowanie

Stawki na czerwiec rozjeżdżają się raczej mocno — od 2,00 proc. na trzymiesięcznych OTS do 5,60 proc. na rodzinnych ROD. Tak to podaje Ministerstwo Finansów w ofercie na ten miesiąc. A między tymi dwoma skrajnościami siedzi jeszcze pięć pozostałych serii i każda ma inny horyzont oraz inną mechanikę naliczania odsetek.

Najwięcej uwagi i tak przyciągają papiery indeksowane inflacją, bo to akurat one mają nam chronić siłę nabywczą oszczędności. Należą do nich czteroletnie COI oraz dziesięcioletnie EDO. Ich konstrukcja jest dwustopniowa: pierwszy rok to stała stawka z listu emisyjnego, a od drugiego roku kupon liczymy już jako inflacja plus stała marża.

I tu uwaga — to marża decyduje o wszystkim po pierwszym roku. W przypadku COI wynosi ona 1,5 punktu procentowego ponad inflację, a w EDO — 2,0 punktu. Tak wynika z warunków emisji, które publikuje resort finansów.

EDO daje 5,35 proc. w pierwszym roku, potem inflacja plus dwa punkty

Dziesięcioletnie EDO to taki sztandarowy papier antyinflacyjny w polskiej ofercie. „Pierwszy kupon odsetkowy ma oprocentowanie stałe 5,35 proc., a następne kupony zależą od stopy inflacji plus stała marża 2,0 proc.” — tak opisuje tę konstrukcję serwis Ministerstwa Finansów. Odsetki są tu kapitalizowane co roku, a wypłacają nam je dopiero przy wykupie, czyli po całej dekadzie.

Mechanizm indeksacji opiera się na danych GUS. Żeby wyliczyć kupon od drugiego roku, resort bierze roczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych i dolicza marżę. No i przy obecnym odczycie inflacji na poziomie 3,1 proc. drugi roczny kupon EDO wyniósłby 5,1 proc. — gdyby oczywiście inflacja utrzymała się bez zmian.

Czteroletnie COI działa mniej więcej podobnie, tylko krócej i z niższą marżą. Pierwszy rok to stałe 4,75 proc., a od drugiego roku kupon liczymy jako inflacja plus 1,5 punktu. Różnica wobec EDO jest też taka, że COI wypłaca odsetki co rok, więc nadaje się dla kogoś, kto chce mieć ten regularny przychód.

Rodzinne ROD startuje z 5,60 proc., ale tylko dla pobierających 800 plus

Najwyższą stawkę w czerwcowej ofercie mają obligacje rodzinne. Dwunastoletnie ROD daje 5,60 proc. w pierwszym roku, a od drugiego — inflację powiększoną o marżę 2,50 punktu procentowego. I to jest najwyższa marża w całej ofercie detalicznej.

Jest tylko jedno „ale”, a mianowicie: warunek dostępu. Papiery rodzinne ROS i ROD może kupić wyłącznie osoba pobierająca świadczenie wychowawcze, czyli 800 plus, i to tylko do wysokości przyznanego świadczenia. Tak to określa Ministerstwo Finansów w warunkach emisji obligacji rodzinnych. Kto nie pobiera 800 plus, do tych serii się nie dostanie i zostają mu COI albo EDO.

Sześcioletnie ROS startuje w czerwcu z 5,00 proc. i marżą 2,0 punktu ponad inflację od drugiego roku. Razem z dwunastoletnim ROD tworzy taką ofertę pomyślaną pod długie odkładanie na dziecko — wyższy kupon, ale w zamian za to dłużej zamrażamy kapitał.

Stałe TOS na trzy lata, gdy ktoś chce mieć z góry policzony wynik

Nie każdy z nas chce wiązać oprocentowanie z tym nieprzewidywalnym wskaźnikiem GUS. I właśnie dla takich oszczędzających resort wystawia trzyletnie TOS ze stałą stawką. „Oprocentowanie obligacji emitowanej w czerwcu 2026 roku wynosi 4,40 proc. w każdym rocznym okresie odsetkowym” — podaje Ministerstwo Finansów.

Zaletą TOS jest przewidywalność, bo cały wynik znamy już w dniu zakupu. Wadą — brak ochrony, gdyby inflacja znów ruszyła w górę. Przy obecnym odczycie 3,1 proc. te stałe 4,40 proc. wygląda całkiem korzystnie, no ale ten układ utrzyma się tylko dopóki ceny rosną wolno.

Krótszy koniec oferty obsługują roczne ROR z kuponem 4,00 proc. w pierwszym miesięcznym okresie oraz trzymiesięczne OTS ze stałymi 2,00 proc. Oba te papiery mają sens raczej jako parking dla gotówki na krótko, a nie jako narzędzie do ochrony przed inflacją.

Poniższa tabela zestawia całą czerwcową ofertę detaliczną według danych Ministerstwa Finansów.

Wcześniejszy wykup kosztuje, a opłata zależy od serii

Spokojnie — pieniądze nie są zamrożone na sztywno. Każdą obligację detaliczną możemy przedstawić do przedterminowego wykupu, tylko że resort nalicza nam za to opłatę, którą potrąca z narosłych odsetek. „Wartość narosłych odsetek zostanie pomniejszona o opłatę, której wysokość określona jest w liście emisyjnym danej obligacji” — informuje Ministerstwo Finansów.

Stawki tej opłaty różnią się między seriami. Dla COI potrącenie wynosi 0,70 zł od każdej obligacji o nominale 100 zł, a dla dziesięcioletniego EDO — 2,00 zł. Trzymiesięczne OTS w ogóle nie przewiduje wcześniejszego wykupu, no bo ten papier i tak wygasa po kwartale.

I co tu jest istotne, jak coś planujemy: opłata nigdy nie sięga zainwestowanego kapitału. Potrącenie obejmuje wyłącznie narosłe odsetki, więc w najgorszym razie obligacja zwraca nam tyle, ile za nią zapłaciliśmy. To akurat odróżnia ten instrument od funduszy, gdzie wyjście w gorszym momencie potrafi naruszyć wpłaconą kwotę.

Ile realnie zostaje po podatku Belki

Każdy wariant trzeba sobie przeliczyć po opodatkowaniu, bo od zysku z obligacji potrącany jest 19-procentowy podatek od dochodów kapitałowych. Weźmy dziesięcioletnie EDO i zakup za 10 tys. zł, czyli 100 sztuk po 100 zł.

Pierwszy roczny kupon przy stawce 5,35 proc. to 535 zł brutto. Po potrąceniu podatku Belki w wysokości 19 proc. zostaje nam 433,35 zł na rękę. W drugim roku, gdyby inflacja utrzymała się na 3,1 proc., kupon wyniósłby 5,1 proc. od zwaloryzowanej wartości, czyli znów ponad 400 zł netto.

A dla porównania trzyletnie TOS z tej samej kwoty daje 440 zł brutto rocznie i 356,40 zł po podatku — i to niezależnie od tego, co tam zrobi inflacja. Różnica między papierem indeksowanym a stałym ujawnia się tak naprawdę dopiero wtedy, gdy ceny przyspieszają, bo wtedy TOS zostaje z dawną stawką, a COI i EDO same z siebie podnoszą kupon.

Gdzie i jak złożyć dyspozycję zakupu

Sprzedaż prowadzą dwa podmioty z grupy PKO. Obligacje detaliczne kupujemy w oddziałach i serwisie Biura Maklerskiego PKO BP oraz w placówkach Punktów Obsługi Klientów PKO, a do tego przez internet i telefonicznie. Cena jednej sztuki przez cały miesiąc wynosi 100 zł, bez prowizji od zakupu.

Czerwcowa emisja przyjmuje zapisy do 30 czerwca 2026 roku. Po tym dniu Ministerstwo Finansów ogłasza nowy list emisyjny na lipiec i tam stawki pierwszego okresu mogą się zmienić — natomiast marże ponad inflację w seriach indeksowanych zostają stałe przez cały okres życia danej obligacji. Zlecenie zakupu na czerwcowych warunkach przyjmuje Biuro Maklerskie PKO BP do końca miesiąca.

Autor

Marcin Lemański

Marcin Lemański — redaktor wsypa.pl. Pisze o finansach, emeryturach, świadczeniach i zdrowiu osób 50+. Materiały opiera na oficjalnych źródłach (ZUS, KRUS, NFZ, Ministerstwo Zdrowia, URE) i weryfikuje przed publikacją.

Więcej artykułów autora →

Tagi: #COI #EDO #obligacje antyinflacyjne #obligacje skarbowe #oszczędzanie 2026