Od 7 stycznia 2026 roku spóźnienie ze zgłoszeniem spadku przestało automatycznie oznaczać utratę zwolnienia z podatku. To zmiana, którą wprowadziła rządowa deregulacja ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zwolnienie urząd może odzyskać na wniosek podatnika, który spóźnił się bez własnej winy.

Z artykułu dowiesz się:

• kto i na jakich warunkach odzyska zwolnienie po przekroczeniu terminu SD-Z2,
• ile wynosi kwota wolna w każdej z trzech grup podatkowych w 2026 roku,
• od kiedy liczy się termin 6 miesięcy na zgłoszenie nabycia spadku.

Co zmienia deregulacja w podatku od spadku w 2026 roku?

Resort finansów ogłosił nowe zasady 2 stycznia 2026 roku. Sednem jest możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie majątku odziedziczonego po najbliższej rodzinie.

„Nowe przepisy pozwolą przywrócić termin zgłoszenia nabycia majątku od członków najbliższej rodziny, doprecyzują moment powstania obowiązku podatkowego przy spadkobraniu i jasno określą termin na złożenie zeznania podatkowego” — czytamy w komunikacie Ministerstwa Finansów.

Warunek jest jeden, ale ostry. Podatnik musi uprawdopodobnić, że spóźnił się bez własnej winy. Resort podaje przykład choroby. Jeśli urząd uzna wyjaśnienie, termin zostaje przywrócony na wniosek, a zwolnienie zachowane.

Co więcej, zmiana ma zasięg wsteczny dla spraw w toku. „O przywrócenie terminu na złożenie zgłoszenia będzie można wnioskować, jeśli nabycie nastąpiło od 7 stycznia 2026 r. albo jeśli 6-miesięczny termin na zgłoszenie nabytego majątku nie upłynął do tego dnia” — wskazuje Ministerstwo Finansów.

Ile wynosi kwota wolna od podatku od spadku w trzech grupach podatkowych?

Same stawki i kwoty wolne pozostają takie jak od lipca 2023 roku. Dlatego najbliższa rodzina nadal korzysta z najwyższego limitu.

Grupa podatkowa	Kwota wolna 2026	Kto należy
I	36 120 zł	małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha
II	27 090 zł	m.in. dzieci rodzeństwa, rodzeństwo rodziców
III	5 733 zł	pozostali nabywcy

Najbliżsi z tak zwanej grupy zerowej mogą uniknąć podatku w całości, niezależnie od wartości spadku. Warunkiem jest złożenie formularza SD-Z2 do urzędu skarbowego. Termin to 6 miesięcy od uprawomocnienia postanowienia sądu o nabyciu spadku albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza.

Kiedy powstaje obowiązek zapłaty podatku od spadku?

Tu deregulacja dorzuca drugie ułatwienie. Nowela jednoznacznie określa moment powstania obowiązku podatkowego.

„Określony zostanie jednolicie moment powstania obowiązku podatkowego przy spadkobraniu — powstanie on dopiero z chwilą formalnego potwierdzenia nabycia spadku przez sąd lub notariusza” — informuje resort. Dzięki temu sześć miesięcy nie biegnie od dnia śmierci spadkodawcy, lecz od formalnego potwierdzenia dziedziczenia.

Podstawą całego rozwiązania pozostaje ustawa z 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn. Przepisy o stawkach i grupach reguluje rozporządzenie ministra finansów z 28 czerwca 2023 roku, które obowiązuje także w 2026 roku. Resort opisuje całość jako element pakietu deregulacyjnego, odpowiadającego na postulaty zgłaszane przez podatników.

Źródła

• Ministerstwo Finansów — Nowe zasady rozliczania podatku od spadków i darowizn
• Infor.pl — Podatek od spadków i darowizn w 2026 roku: kwoty wolne, skale, stawki
• Krajowa Administracja Skarbowa — formularze SD-Z2

Najczęstsze pytania

Podatek od spadku — kiedy się płaci?

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu o nabyciu spadku lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Podatek płaci się po otrzymaniu decyzji urzędu skarbowego, zwykle w ciągu 14 dni od jej doręczenia.

Podatek od spadku — kiedy zwolnienie?

Najbliższa rodzina (grupa zerowa: małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha) jest zwolniona z podatku bez limitu kwoty. Warunkiem jest zgłoszenie nabycia na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy.

Podatek od spadku — kiedy nie płacimy?

Nie płacisz, gdy należysz do grupy zerowej i zgłosisz spadek na SD-Z2 w terminie, albo gdy wartość nabytego majątku nie przekracza kwoty wolnej dla danej grupy podatkowej. Od 7 stycznia 2026 zwolnienie można odzyskać także po terminie, jeśli spóźnienie nastąpiło bez Twojej winy.

Podatek od spadku po wujku 2026 — ile wynosi?

Wujek należy do II grupy podatkowej, gdzie kwota wolna w 2026 roku wynosi 27 090 zł. Od nadwyżki ponad tę kwotę podatek liczy się według skali od 7 do 12 proc., w zależności od wartości spadku.

Podatek od spadku — jaki druk złożyć?

Najbliższa rodzina ubiegająca się o pełne zwolnienie składa formularz SD-Z2. Pozostali spadkobiercy (grupa I, II i III) składają zeznanie SD-3, na podstawie którego urząd wydaje decyzję ustalającą wysokość podatku.

Podatek od spadku — kiedy się przedawnia?

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się co do zasady po 5 latach, licząc od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jeśli spadku nie zgłoszono, a urząd dowie się o nim później, bieg terminu może się odpowiednio wydłużyć.

Źródła

1. Portal podatkowy Ministerstwa Finansów
2. Krajowa Administracja Skarbowa (gov.pl)
3. Internetowy System Aktów Prawnych (ISAP)

Tagi: #deregulacja #kwota wolna #Ministerstwo Finansów #podatek od spadku #SD-Z2