Dochodzimy do sześćdziesiątki i nagle robi się ciekawie — bo to akurat moment, w którym te całe pieniądze z PPK w końcu możemy wyjąć. No i większość z nas robi to tak samo: jedna czwarta od ręki, a reszta w ratach przez całą dekadę. Tak właśnie wygląda ppk wypłata po 60 roku życia, jeśli chcemy uniknąć podatku. Sam portal programu mówi to dość wprost.
„Wystarczy, gdy po 60. roku życia wypłacisz jednorazowo 25% oszczędności, a pozostałe 75% rozłożysz na co najmniej 120 miesięcznych rat” — podaje portal mojeppk.pl prowadzony przez PFR. Sto dwadzieścia rat to po prostu dziesięć lat. I dopiero przy takim rozłożeniu znika ten podatek od zysków kapitałowych… czyli wcześniej raczej go nie unikniemy.
PPK wypłata po 60 roku życia bez podatku — 25 procent i 120 rat
Tu uwaga na jedną rzecz: liczy się ukończone 60 lat, a nie wiek emerytalny. To rozróżnienie portal PFR podaje osobno, no bo akurat to mylimy najczęściej. Sześćdziesiątka odblokowuje nam dostęp do całości — wpłat własnych, wpłat pracodawcy i tych dopłat od państwa.
Bezpodatkowo da się to zrobić na dwa sposoby. Pierwszy to ten podział 25 do 75, gdzie ćwiartkę bierzemy jednorazowo, a trzy czwarte w co najmniej 120 miesięcznych ratach. Drugi wariant pozwala rozłożyć na raty wszystko — czyli 100% środków w minimum 120 ratach. Oba zwalniają nas z podatku Belki.
Co więcej, liczbę rat możemy sobie zwiększyć. „Na wniosek uczestnika PPK liczba miesięcznych rat może zostać zmieniona” — informuje portal, dodając, że wypłatę wolno rozłożyć na więcej niż 120 rat. Mniej się nie da, no chyba że godzimy się na konsekwencje podatkowe.
Podatek 19 procent dopada tylko jeden scenariusz
Zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 19% — czyli ten potoczny podatek Belki — pojawia się wyłącznie wtedy, gdy 75% środków odbierzemy szybciej niż w 120 ratach. I dotyczy to też sytuacji, gdy całą tę część bierzemy jednorazowo. Wtedy fiskus liczy daninę od zysku przypadającego na te 75%.
Trzeba tu rozdzielić dwie rzeczy, w sumie dość ważne. Podatek nie obejmuje wpłaconego kapitału — ani składek pracownika, ani pracodawcy, ani dopłat państwa. „Stosowany wyłącznie do zysków” — precyzuje portal PFR. Opodatkowany jest sam zarobek funduszu, czyli różnica między tym, co wpłaciliśmy, a wartością rachunku.
Zysk z 25% środków jest zwolniony zawsze. Nieważne, czy tę ćwiartkę bierzemy jednorazowo, czy w ratach… i tak nic od niej nie zapłacimy. Zatem cała gra o podatek toczy się o pozostałe trzy czwarte i o to, czy dotrzymamy progu 120 rat.
Liczbowo wygląda to całkiem konkretnie. Przy 30 000 zł na rachunku, z czego 6 000 zł to wypracowany zysk, wariant domyślny daje nam 7 500 zł od ręki, a 22 500 zł rozkłada na 120 rat po 187,50 zł miesięcznie — bez podatku. A gdybyśmy te same 75% chcieli wypłacić jednorazowo, to 19% liczy się od zysku przypadającego na tę część, czyli od 4 500 zł. Danina wynosi wtedy mniej więcej 855 zł.
| Sposób wypłaty po 60. r.ż. | Podatek 19% (Belki) | Kiedy pieniądze |
|---|---|---|
| 25% jednorazowo + 75% w min. 120 ratach | brak | ćwiartka od razu, reszta przez 10 lat |
| 100% w min. 120 ratach | brak | całość rozłożona na 10+ lat |
| 75% szybciej niż w 120 ratach | tak, od zysku z 75% | szybciej, ale z potrąceniem |
| Świadczenie małżeńskie (oboje 60+) | brak | wspólny rachunek, raty |
Czy opłaca się trzymać PPK po 55. roku życia
Pięć lat przed sześćdziesiątką to akurat ten moment, w którym wielu z nas zaczyna kombinować, czy nie wyjąć pieniędzy wcześniej. No i rachunek zwykle przemawia za tym, żeby poczekać. Wcześniejsze wyciągnięcie całości to tzw. zwrot, a ten po prostu kosztuje.
Bo przy zwrocie przed 60. rokiem życia ustawa o PPK przewiduje aż trzy potrącenia naraz. Tracimy dopłaty od państwa. Z wpłat pracodawcy 30% wartości idzie jako składka do ZUS. A od wypracowanych zysków pobierany jest 19% podatek Belki. Dlatego zwrot „na już” oddaje część tego, co program przez lata nam dołożył.
Trzymanie PPK między 55. a 60. rokiem życia ma więc dwa plusy. Pracodawca dalej dopłaca przy każdej pensji, dochodzi roczna dopłata państwa, a kapitał pracuje kolejne lata. A po sześćdziesiątce te same środki odbieramy bez żadnego z tych trzech potrąceń — o ile dochowamy zasad ratalnych.
Jest tu jednak jeden warunek brzegowy, o którym łatwo zapomnieć. Sama sześćdziesiątka nikogo do wypłaty nie zmusza. Możemy pracować dalej, wpłacać dalej i odłożyć decyzję — środki zostają na rachunku, a dostęp do nich mamy otwarty, bez utraty zwolnienia podatkowego.
Świadczenie małżeńskie i wypłata przy poważnym zachorowaniu
Małżeństwo z dwoma rachunkami w tej samej instytucji ma osobną ścieżkę. „Jeśli Ty i Twój współmałżonek ukończyliście 60 lat i posiadacie rachunek PPK w tej samej instytucji, możecie wnioskować o połączenie swoich rachunków w jeden rachunek małżeński” — podaje portal PFR. Wypłata w formie świadczenia małżeńskiego idzie wtedy w ratach z połączonego konta i też nie jest objęta podatkiem.
Inny tryb działa już niezależnie od wieku. Możemy odebrać do 25% środków z tytułu poważnego zachorowania — swojego, małżonka albo dziecka. Pieniądze wypłacane są bez żadnych pomniejszeń i bez obowiązku zwrotu do PPK, a podstawą jest wniosek z dołączonym zaświadczeniem o diagnozie albo orzeczeniem o niezdolności do pracy lub stopniu niepełnosprawności.
I tu jedna istotna granica wieku działa odwrotnie niż przy wypłacie po sześćdziesiątce. Wypłata z tytułu poważnego zachorowania przysługuje zarówno przed 60. rokiem życia, jak i po nim. Choroba odblokowuje nam dostęp do ćwiartki środków bez czekania na próg sześćdziesięciu lat.
Osobny przypadek to wkład na mieszkanie, ale ten dotyczy raczej młodszych. Na cele mieszkaniowe wolno wypłacić do 100% środków, jednak tylko wtedy, gdy w chwili składania wniosku o umowę nie przekroczyliśmy 45. roku życia, a wypłacone pieniądze trzeba potem zwrócić w okresie nie dłuższym niż 15 lat. Dla kogoś po pięćdziesiątce ta furtka jest już zwyczajnie zamknięta.
Jak złożyć wniosek o wypłatę
Wniosek składamy w instytucji finansowej prowadzącej rachunek, a nie w ZUS. To może być TFI, PTE albo zakład ubezpieczeń — zależnie od tego, gdzie pracodawca założył nam plan. Większość instytucji przyjmuje dyspozycję przez serwis transakcyjny online, część jeszcze papierowo.
We wniosku wskazujemy wariant: podział 25/75, całość w ratach albo wypłatę z potrąceniem podatku. Deklarujemy też liczbę rat, jeśli chcemy więcej niż 120. Po złożeniu dyspozycji instytucja wylicza ratę i rusza z wypłatami zgodnie z tym, co wybraliśmy.
Środki zgromadzone w PPK podlegają dziedziczeniu i to akurat odróżnia je od emerytury z ZUS. Po śmierci uczestnika trafiają do osób uprawnionych wskazanych w umowie albo do spadkobierców, bez podatku od spadków i darowizn między najbliższymi. Limit 120 rat dotyczy więc wypłaty za życia uczestnika i tego, czy fiskus sięgnie po te 19% od zysku z trzech czwartych zgromadzonej kwoty.
Najczęstsze pytania
Jak wypłacić PPK po 60 roku życia bez podatku Belki?
Należy wypłacić 25% środków jednorazowo, a pozostałe 75% rozłożyć na co najmniej 120 miesięcznych rat (10 lat). Alternatywnie można rozłożyć 100% środków na minimum 120 rat. Wniosek składa się bezpośrednio w instytucji finansowej prowadzącej rachunek PPK.
Ile wynosi podatek Belki od PPK przy zwrocie przed 60 rokiem życia?
Podatek wynosi 19% i jest naliczany wyłącznie od wypracowanego zysku, a nie od wpłaconego kapitału. Przy przykładowym rachunku o wartości 30 000 zł, gdzie zysk z 75% środków wynosi 4 500 zł, danina sięga ok. 855 zł. Dodatkowo przy wcześniejszym zwrocie dochodzą utrata dopłat państwowych i przekazanie 30% wpłat pracodawcy do ZUS.
Co stracę przy wcześniejszym zwrocie z PPK przed 60 rokiem życia?
Przy zwrocie przed 60. r.ż. ponosisz trzy rodzaje potrąceń: tracisz wszystkie dopłaty od państwa, 30% wartości wpłat pracodawcy trafia jako składka do ZUS, oraz płacisz 19% podatek Belki od wypracowanego zysku. Im dłuższy staż w programie i wyższy zgromadzony kapitał, tym dotkliwsze są te potrącenia.
Kiedy można wypłacić PPK z powodu poważnej choroby?
Z tytułu poważnego zachorowania — własnego, małżonka lub dziecka — można wypłacić do 25% zgromadzonych środków w każdym wieku, bez podatku i bez obowiązku zwrotu do PPK. Podstawą jest wniosek złożony w instytucji finansowej wraz z zaświadczeniem o diagnozie albo orzeczeniem o niezdolności do pracy lub stopniu niepełnosprawności.
Czy PPK opłaca się trzymać po 55 roku życia?
Tak — między 55. a 60. rokiem życia nadal otrzymujesz dopłaty pracodawcy przy każdej wypłacie wynagrodzenia oraz roczną dopłatę od państwa, a zgromadzony kapitał kontynuuje pracę. Dopiero po 60. r.ż. możesz wypłacić całość bez żadnych potrąceń, co czyni wytrwanie do sześćdziesiątki finansowo opłacalnym.
Czym jest świadczenie małżeńskie w PPK i kto może je otrzymać?
Świadczenie małżeńskie to forma wypłaty dla par, w której oboje małżonkowie ukończyli 60 lat i posiadają rachunki PPK w tej samej instytucji finansowej. Po złożeniu wspólnego wniosku rachunki zostają połączone, a środki są wypłacane w ratach z jednego rachunku małżeńskiego — bez podatku od zysków kapitałowych.
Źródła
Marcin Lemański — redaktor wsypa.pl. Pisze o finansach, emeryturach, świadczeniach i zdrowiu osób 50+. Materiały opiera na oficjalnych źródłach (ZUS, KRUS, NFZ, Ministerstwo Zdrowia, URE) i weryfikuje przed publikacją.
Więcej artykułów autora →Tagi: #emerytura #oszczędzanie #podatek Belki #PPK #świadczenia